Nëse ekziston një çështje që duhet ta bashkojë të gjithë spektrin politik të Kosovës dhe shqiptarët kudo që jetojnë, ajo është kërkesa për drejtësi për Ylli, Agron dhe Mehmet Bytyqin.
Ata ishin bij të Kosovës dhe shtetas amerikanë, të cilët iu përgjigjën thirrjes së popullit të tyre në luftën për liri dhe ekzistencë kombëtare.
Vëllezërit Bytyqi nuk u vranë në fushëbetejë. Pas përfundimit të luftës, ata ranë në duart e autoriteteve serbe. U arrestuan në kufi, u burgosën dhe, pasi kishin përfunduar dënimin e tyre, u morën përsëri në paraburgim dhe u transferuan në Petrovo Selo, ku u ekzekutuan. Trupat e tyre u gjetën më vonë në një varr masiv në territorin e një qendre stërvitore të policisë serbe.
Ky nuk ishte vetëm një krim kundër tre shqiptarëve të paarmatosur nga Kosova. Ishte gjithashtu vrasja e tre shtetasve të Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe, si e tillë, kjo çështje ka mbetur e pazgjidhur në marrëdhëniet SHBA–Serbi për më shumë se dy dekada.
Më 20 shtator 2026, së bashku me Kryeministrin e Republikës së Kosovës, Albin Kurti, anëtarë të familjes Bytyqi dhe përfaqësues të tjerë, bëmë homazhe pranë varreve të Yllit, Agronit dhe Mehmetit në Yonkers, New York.
Në takimin pas homazheve, Kryeministri Kurti ritheksoi vendosmërinë e Republikës së Kosovës për të vazhduar përpjekjet, së bashku me Shtetet e Bashkuara, derisa ata që urdhëruan dhe kryen këtë krim të sillen para drejtësisë.
Departamenti Amerikan i Shtetit prej kohësh e ka cilësuar çështjen Bytyqi si prioritet në marrëdhëniet dypalëshe me Serbinë. Washingtoni ka kërkuar përgjegjësi jo vetëm për ata që kryen ekzekutimet, por edhe për ata që i urdhëruan dhe mbikëqyrën vrasjet, si dhe për personat përgjegjës për fshehjen e krimit.
Kongresi Amerikan gjithashtu ka theksuar se Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, u kishte dhënë zotime zyrtarëve të lartë amerikanë se drejtësia do të vihej në vend në rastin Bytyqi. Megjithatë, askush nuk është dënuar për vrasjen e tyre.
Shtetet e Bashkuara kanë ndërmarrë të paktën një masë të rëndësishme individuale. Në vitin 2018, Departamenti i Shtetit e shpalli ish-zyrtarin e Ministrisë së Punëve të Brendshme të Serbisë, Goran Radosavljević, të papranueshëm për hyrje në Shtetet e Bashkuara, duke deklaruar se ai ishte implikuar në mënyrë të besueshme në vrasjen e vëllezërve Bytyqi.
Por një masë individuale dhe më shumë se dy dekada kërkesash diplomatike ende nuk kanë sjellë drejtësi.
Prandaj ka ardhur koha që Kosova dhe partnerët e saj ndërkombëtarë, në radhë të parë Shtetet e Bashkuara të Amerikës, të shqyrtojnë hapa të rinj, konkretë dhe të koordinuar për sigurimin e përgjegjësisë.
Republika e Kosovës mund t’i propozojë Washingtonit krijimin e një mekanizmi ose grupi të përbashkët institucional Kosovë–SHBA, të përkushtuar ndaj rastit Bytyqi dhe, aty ku është juridikisht e përshtatshme, edhe ndaj krimeve të tjera ende të pazgjidhura. Brenda juridiksioneve ligjore të të dyja vendeve, një mekanizëm i tillë mund të lehtësojë shkëmbimin e dokumentacionit, koordinimin diplomatik dhe identifikimin e pengesave që kanë pamundësuar drejtësinë.
Institucionet e Kosovës mund t’i kërkojnë gjithashtu Kongresit dhe administratës amerikane që të shqyrtojnë masa të tjera individuale ndaj personave për të cilët ekzistojnë prova të besueshme për pjesëmarrje në krim, përgjegjësi për dhënien e urdhrave ose pengim të drejtësisë.
Duhet të shqyrtohen gjithashtu masa të përshtatshme diplomatike dhe sanksione ekonomike, në përputhje me ligjin amerikan dhe ndërkombëtar, nëse autoritetet serbe vazhdojnë të mos bashkëpunojnë në mënyrë efektive për zbardhjen e këtij rasti.
Bashkimi Evropian duhet, po ashtu, ta trajtojë bashkëpunimin e Serbisë në hetimin dhe ndjekjen penale të krimeve të luftës si pjesë serioze të vlerësimit të sundimit të ligjit dhe të detyrimeve të saj në procesin e integrimit evropian.
Rasti Bytyqi nuk mund të shihet krejtësisht i izoluar nga problemi më i gjerë i pandëshkueshmërisë për krimet e kryera gjatë viteve 1990 dhe nga sfidat e sigurisë që kanë vazhduar në rajon.
Sulmi i armatosur në Banjskë më 24 shtator 2023, në të cilin u vra rreshteri i Policisë së Kosovës Afrim Bunjaku, tregoi edhe një herë rrezikun e dhunës së organizuar në veri të Kosovës. Bashkimi Evropian i ka kërkuar Serbisë që t’i ndjekë penalisht personat përgjegjës për atë sulm.
Sulmi ndaj kanalit Ibër-Lepenc në nëntor 2024 ishte një tjetër goditje serioze ndaj sigurisë së Kosovës dhe infrastrukturës së saj kritike. Personat përgjegjës duhet të identifikohen përmes një hetimi të plotë dhe të sillen para drejtësisë.
Serbia duhet të përballet seriozisht me trashëgiminë e krimeve të viteve 1990 dhe me çdo strukturë apo individ që përdor dhunën si instrument politik. Presidenti Aleksandar Vuçiq mban një përgjegjësi të veçantë politike për shkak të pozitës së tij në kuadër të regjimit të Millosheviqit dhe vazhdimit të politikave të tij agresive në Ballkan.
Edhe Kosova duhet ta kryejë pjesën e vet të punës.
Përgjegjësia kryesore institucionale u takon Qeverisë dhe institucioneve të tjera kompetente të Republikës së Kosovës, por kjo nuk duhet të bëhet kurrë çështje e një partie apo e një qeverie. Pozita dhe opozita duhet të qëndrojnë së bashku në kërkesën për drejtësi.
Drejtësia për vëllezërit Bytyqi nuk është çështje partiake. Është çështje njerëzore, shtetërore dhe kombëtare.
Kosova ka nevojë për institucione të qëndrueshme dhe plotësisht funksionale, në mënyrë që t’i mbrojë interesat e veta me forcë dhe kredibilitet në Washington, Bruksel dhe kudo tjetër.
Prandaj, zgjedhja e një presidenti konsensual para datës 6 tetor është me rëndësi jetike për Kosovën. Ata që këmbëngulin në bllokimin e parlamentit do të mbajnë përgjegjësi historike për dështimet e shtetit dhe do të ndëshkohen nga vota popullore.
Pas 27 vjetësh, familja Bytyqi nuk duhet të vazhdojë vetëm të dëgjojë se drejtësia do të vijë. Ajo meriton ta shohë drejtësinë duke u vënë në veprim.
Drejtësia për Yllin, Agronin dhe Mehmet Bytyqin është detyrim ndaj familjes së tyre, ndaj Kosovës, ndaj Amerikës dhe ndaj së vërtetës.
Miqësia me Amerikën nuk nderohet vetëm me fjalë. Ajo nderohet edhe duke kërkuar me këmbëngulje drejtësi për tre qytetarë amerikanë që sakrifikuan jetën për lirinë e Kosovës.
Lavdi e përjetshme Yllit, Agronit dhe Mehmet Bytyqit!
Agim Aliçkaj
Drejtor Ekzekutiv
Liga Qytetare Shqiptaro-Amerikane
Më 27 shtator, 2026
JUSTICE FOR THE BYTYQI BROTHERS — KOSOVA AND AMERICA MUST DO MORE TO ENSURE ACCOUNTABILITY FOR SERBIAN CRIMES
If there is one issue that should unite the entire political spectrum of Kosova and Albanians everywhere, it is the demand for justice for Ylli, Agron, and Mehmet Bytyqi.
They were sons of Kosova and American citizens who answered the call of their people in the struggle for freedom and national survival.
The Bytyqi brothers were not killed on the battlefield. After the war had ended, they fell into the hands of Serbian authorities. They were arrested at the border, imprisoned, and, after completing their sentence, taken back into custody and transferred to Petrovo Selo, where they were executed. Their bodies were later discovered in a mass grave on the grounds of a Serbian police training facility.
This was not only a crime against three unarmed Albanians from Kosova. It was also the murder of three citizens of the United States of America and, as such, has remained an unresolved issue in U.S.–Serbia relations for more than two decades.
On September 20, 2026, together with Prime Minister of the Republic of Kosova Albin Kurti, members of the Bytyqi family, and other representatives, we paid tribute at the graves of Ylli, Agron, and Mehmet in Yonkers, New York.
At the meeting after the tribute, Prime Minister Kurti reaffirmed the determination of the Republic of Kosova to continue working together with the United States until those who ordered and carried out this crime are brought to justice.
The U.S. Department of State has long described the Bytyqi case as a priority in bilateral relations with Serbia. Washington has called for accountability not only for those who carried out the executions, but also for those who ordered and oversaw the killings and those responsible for covering up the crime.
The United States Congress has also noted that Serbian President Aleksandar Vučić made commitments to senior American officials that justice would be delivered in the Bytyqi case.
Yet no one has been convicted for the murders.
The United States has taken at least one significant individual measure. In 2018, the Department of State publicly designated former Serbian Ministry of Internal Affairs official Goran Radosavljević as ineligible for entry into the United States, stating that he had been credibly implicated in the murder of the Bytyqi brothers.
But one individual measure and more than two decades of diplomatic demands have still not produced justice.
The time has therefore come for Kosova and its international partners, first and foremost the United States of America, to consider new, concrete, and coordinated steps aimed at achieving accountability.
The Republic of Kosova could propose to Washington the establishment of a joint Kosova–U.S. institutional mechanism or working group dedicated to the Bytyqi case and, where legally appropriate, other unresolved crimes. Within the respective legal jurisdictions of both countries, such a mechanism could facilitate the exchange of documentation, diplomatic coordination, and the identification of obstacles that have prevented justice.
Kosova’s institutions could also ask the U.S. Congress and the Administration to consider additional individual measures against persons for whom credible evidence exists of participation in the crime, responsibility for issuing orders, or obstruction of justice.
Appropriate diplomatic and economic measures, consistent with U.S. and international law, should also be considered if Serbian authorities continue to fail to cooperate effectively in resolving this case.
The European Union should likewise treat Serbia’s cooperation in investigating and prosecuting war crimes as a serious component of its assessment of the rule of law and Serbia’s obligations in the European integration process.
The Bytyqi case cannot be viewed entirely in isolation from the broader problem of impunity for crimes committed during the 1990s or from the security challenges that have continued in the region.
The armed attack in Banjska on September 24, 2023, in which Kosova Police Sergeant Afrim Bunjaku was killed, demonstrated once again the danger posed by organized violence in northern Kosova. The European Union has called on Serbia to prosecute those responsible for that attack.
The attack on the Ibër-Lepenc water canal in November 2024 was another serious assault on Kosova’s security and critical infrastructure. Those responsible must be identified through a thorough investigation and brought to justice.
Serbia must seriously confront the legacy of the crimes of the 1990s and any structure or individual that uses violence as a political instrument. President Aleksandar Vučić bears a special political responsibility due to his position within the Milošević regime and the continuation of its aggressive policies in the Balkans.
Kosova must also do its part.
The principal institutional responsibility belongs to the Government and other competent institutions of the Republic of Kosova, but this must never become an issue belonging to one political party or one government. Government and opposition should stand together in demanding justice.
Justice for the Bytyqi brothers is not a partisan issue. It is a human, state, and national issue.
Kosova needs stable and fully functioning institutions so that it can defend its interests with strength and credibility in Washington, Brussels, and elsewhere.
Therefore, the election of a consensual president before October 6 is of vital importance for Kosova.
Those who persist in blocking the parliament will bear historical responsibility for the state’s failures and will be punished by the popular vote.
After 27 years, the Bytyqi family should not simply continue hearing that justice will come. They deserve to see justice being done.
Justice for Ylli, Agron, and Mehmet Bytyqi is an obligation to their family, to Kosova, to America, and to the truth.
Friendship with America is not honored by words alone. It is also honored by persistently seeking justice for three American citizens who sacrificed their lives for the freedom of Kosova.
May Ylli, Agron, and Mehmet Bytyqi be eternally honored and remembered.
Agim Aliçkaj
Executive Director
Albanian American Civic League
On September 27, 2026
Burimi/Facebook/Gazeta e Alpeve
Leave a Reply