Dr Adil mustafsa 20-07-2026
Deklaratat e Presidentes Gordana Siljanovska-Davkova, që vënë në dyshim statusin e gjuhës shqipe si gjuhë zyrtare, janë të papranueshme dhe përbëjnë një hap prapa nga fryma e barazisë, demokracisë dhe bashkëjetesës.
Gjuha shqipe nuk është privilegj, por një e drejtë e fituar dhe e mbështetur në realitetin historik, politik dhe demografik të vendit. Shqiptarët nuk janë pakicë në Maqedoninë e Veriut, por një nga dy popujt kryesorë që kanë dhënë kontribut të pazëvendësueshëm në ndërtimin dhe stabilitetin e shtetit.
Po aq përgjegjësi mbajnë edhe partitë politike shqiptare, të cilat prej vitesh kanë zgjedhur kompromiset për pushtet në vend të zgjidhjes përfundimtare të statusit kushtetues të shqiptarëve. Lufta për poste qeveritare nuk mund të zëvendësojë luftën politike për barazi kombëtare.
Ka ardhur koha që të kërkohet me vendosmëri ndryshimi i Preambulës së Kushtetutës, ku Republika e Maqedonisë së Veriut të përcaktohet si shtet i popullit maqedonas dhe i popullit shqiptar, së bashku me bashkësitë e tjera, duke njohur qartë statusin shtetformues të shqiptarëve.
Po ashtu, neni 7 i Kushtetutës duhet të garantojë pa ekuivok se në të gjithë territorin e shtetit dhe në marrëdhëniet ndërkombëtare, gjuhë zyrtare janë gjuha maqedonase dhe gjuha shqipe, secila me shkrimin e saj përkatës. Gjuha shqipe nuk duhet të trajtohet më si “gjuhë që e flasin mbi 20% e qytetarëve”, por të njihet me emrin dhe statusin e saj kushtetues.
Barazia nuk rrezikon shtetin; diskriminimi e rrezikon atë. Një shtet demokratik ndërtohet mbi respektin e ndërsjellë dhe mbi të drejta të barabarta për të gjithë qytetarët dhe popujt e tij.
Prandaj, u bëjmë thirrje të gjitha forcave politike shqiptare të lënë mënjanë interesat partiake dhe të bashkohen rreth një platforme të vetme kombëtare: njohjen kushtetuese të shqiptarëve si popull shtetformues dhe garantimin e plotë të gjuhës shqipe si gjuhë zyrtare në të gjithë territorin e shtetit. Vetëm kështu mund të ndërtohet një Maqedoni e Veriut e drejtë, demokratike dhe e qëndrueshme për të gjithë.
РЕАКЦИЈА
на изјавите на претседателката Гордана Силјановска-Давкова за албанскиот јазик
Д-р Адил Мустафа
20.07.2026
Изјавите на претседателката Гордана Силјановска-Давкова, со кои повторно се доведува во прашање службениот статус на албанскиот јазик, не се само политички неодговорни, туку претставуваат директно негирање на политичката и уставната реалност во Република Северна Македонија.
Албанскиот јазик не е ничија привилегија, туку право што произлегува од историскиот, политичкиот и демографскиот факт дека Албанците се еден од двата најголеми народа во државата. Албанците не се малцинство, туку народ кој со децении придонесува за развојот, стабилноста и европската иднина на државата.
Подеднакво одговорни се и албанските политички партии, кои со години ја жртвуваат националната кауза за да останат дел од владините коалиции. Наместо конечно да обезбедат уставно-правна еднаквост на Албанците, тие се задоволуваат со политички функции и привремени компромиси.
Време е да престане политиката на отстапки. Време е сите албански политички фактори да се обединат околу едно стратешко барање – измена на Преамбулата на Уставот, со која Република Северна Македонија ќе се дефинира како држава на македонскиот и албанскиот народ, заедно со другите заедници, и јасно ќе се признае државотворниот статус на Албанците.
Исто така, член 7 од Уставот мора јасно да утврди дека на целата територија на државата и во меѓународните односи службени јазици се македонскиот и албанскиот јазик, секој со своето писмо. Албанскиот јазик не смее повеќе да се дефинира преку процент од населението, туку како службен јазик по своето име и по својата уставна положба.
Еднаквоста ја зајакнува државата, а дискриминацијата ја слабее. Доколку Северна Македонија навистина сака да биде демократска и европска држава, тогаш мора целосно да ги почитува колективните права и достоинството на албанскиот народ.
Само преку вистинска уставна еднаквост, меѓусебно почитување и признавање на државотворниот статус на Албанците може да се изгради стабилна, демократска и европска Северна Македонија.
Burimi/Facebook
Leave a Reply