Fotografia e Berlinit, dhjetë marrëveshjet e dokumentuara dhe stenogramet që qytetarët kanë të drejtë t’i shohin
Shkrim për opinionin publik | 28 tetor 2026
Historia politike e Kosovës nuk mund të shkruhet vetëm nga deklaratat e ish-presidentëve, kryeministrave dhe negociatorëve. Ajo duhet të shkruhet me dokumente, marrëveshje, vendime parlamentare, stenograme dhe fakte të kontrollueshme.
Hashim Thaçi, Aleksandar Vuçiq dhe Edi Rama kanë qenë tre udhëheqës me ndikim të madh në zhvillimet politike të Ballkanit. Sot, dy prej tyre nuk janë më në postet që mbanin, ndërsa i treti përballet me protesta të fuqishme qytetare.
Hashim Thaçi dha dorëheqjen nga presidenca e Kosovës më 5 nëntor 2020, pas konfirmimit të aktakuzës nga Dhomat e Specializuara. Më 16 shtator 2026 u dënua me 25 vjet burg në shkallë të parë për krime lufte. Vendimi nuk është përfundimtar dhe mund të apelohet. Këto akuza penale nuk kishin të bënin me ndryshimin e kufijve.
Aleksandar Vuçiq dha dorëheqjen nga presidenca e Serbisë më 27 shtator 2026. Pas afro dy vjetësh protestash të udhëhequra nga studentët, lëvizja studentore fitoi zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit. Vuçiqi e pranoi humbjen. Kështu, protestat qytetare dhe vota sollën një ndryshim të rëndësishëm politik.
Edi Rama, kryeministër i Shqipërisë që nga viti 2013, përballet në tetor 2026 me protesta studentore dhe qytetare kundër qeverisë së tij. Protestuesit kërkojnë dorëheqjen e tij, duke ngritur shqetësime për korrupsionin e pretenduar, arsimin, papunësinë dhe koston e jetesës. Rama i ka kundërshtuar kërkesat për dorëheqje. E ardhmja e qeverisë së tij mbetet e hapur.
Fotografia e vitit 2014 dhe pyetja për hartën
Më 28 gusht 2014, udhëheqësit e Ballkanit Perëndimor u mblodhën në Berlin, me ftesë të kancelares Angela Merkel.
Një fotografi e publikuar në atë periudhë tregonte udhëheqës rajonalë rreth një harte. Më 29 gusht, Ora News raportoi për një fotografi të shpërndarë në Facebook nga Edi Rama, ku përmendeshin Thaçi, Vuçiqi, Merkel dhe Rama.
Sipas raportimeve të kohës, Vuçiqi po paraqiste projekte infrastrukturore, ndër to autostradën Nish–Prishtinë dhe lidhje hekurudhore rajonale.
Megjithatë, vitet pasuese sollën propozime dhe debate reale për korrigjimin e kufijve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.
Prandaj, pyetja që duhet të marrë përgjigje është: Cilat harta dhe dokumente u diskutuan në takimet politike për Kosovën dhe Serbinë gjatë viteve 2018–2020?
Fotografia e vitit 2014, më vete, nuk provon një marrëveshje territoriale. Për të provuar një marrëveshje të tillë duhen dokumentet dhe stenogramet përkatëse.
Dhjetë marrëveshje që duhet t’i lexojë publiku
Më poshtë janë dhjetë dokumente të dialogut Kosovë–Serbi, me datat e tyre dhe tekstet e publikuara. Këto dokumente nuk janë të gjitha marrëveshje politike; disa janë teknike dhe kanë pasur pasoja praktike për qytetarët.
1. 02.07.2011 — Marrëveshja për librat e regjistrit civil. Parashikonte sigurimin e kopjeve të regjistrave civilë të Kosovës që ndodheshin në Serbi. Teksti PDF.
2. 02.07.2011 — Marrëveshja për lirinë e lëvizjes. Rregullonte përdorimin e dokumenteve personale dhe çështje të qarkullimit të automjeteve. Teksti PDF.
3. 02.07.2011 — Marrëveshja për njohjen e diplomave. Parashikonte procedura për certifikimin dhe njohjen e diplomave, me rregullime shtesë më 21 nëntor 2011. Teksti PDF.
4. 02.09.2011 — Marrëveshja për vulat doganore. Serbia pranoi përdorimin e vulave doganore të Kosovës në tregti. Teksti PDF.
5. 02.09.2011 — Marrëveshja për dokumentet kadastrale. Parashikonte krahasimin dhe verifikimin e dokumenteve të pronësisë. Teksti PDF.
6. 02.12.2011 — Marrëveshja për menaxhimin e integruar të kufirit, IBM. Përcaktonte bashkëpunimin në pikat e kalimit, ndërsa palët ruanin interpretime të ndryshme për statusin e vijës kufitare. Teksti PDF.
7. 24.02.2012 — Marrëveshja për përfaqësimin rajonal. Përfshinte përdorimin e emërtimit Kosovë me fusnotën përkatëse. Teksti PDF.
8. 17.01.2013 — Marrëveshja për mbledhjen e të hyrave doganore dhe Fondin Zhvillimor për Veriun. Rregullonte mbledhjen e detyrimeve doganore dhe përdorimin e një pjese të tyre për komunat veriore. Teksti PDF.
9. 19.04.2013 — Marrëveshja e Parë e Brukselit. U parafua nga kryeministrat Hashim Thaçi dhe Ivica Daçiq, jo Vuçiqi. Përfshinte parimet për Asociacionin e komunave me shumicë serbe, policinë, drejtësinë dhe zgjedhjet lokale. U ratifikua nga Kuvendi i Kosovës me Ligjin nr. 04/L-199, të miratuar më 27 qershor 2013. Teksti zyrtar në Gazetën Zyrtare.
10. 25.08.2015 — Parimet e përgjithshme të Asociacionit të komunave me shumicë serbe. Marrëveshja u arrit në periudhën kur kryeministër i Kosovës ishte Isa Mustafa. Gjykata Kushtetuese, me aktgjykimin KO130/15, datë 23.12.2015, konstatoi se parimet nuk ishin tërësisht në përputhje me Kushtetutën. Teksti i marrëveshjes dhe aktgjykimi zyrtar.
Këto dhjetë dokumente provojnë se janë arritur marrëveshje të shumta me Serbinë. Ato nuk provojnë se të dhjetat janë nënshkruar bashkërisht nga Thaçi, Vuçiqi dhe Rama, as se kanë parashikuar ndarjen territoriale të Kosovës.
Ballkani i Hapur: Një nismë tjetër që kërkon transparencë
Më 29 korrik 2021, Edi Rama, Aleksandar Vuçiq dhe Zoran Zaev nënshkruan dokumente për bashkëpunimin ekonomik dhe rajonal. Më 21 dhjetor 2021 u nënshkruan marrëveshje të tjera për tregun e punës, identifikimin elektronik dhe fusha të tjera.
Kosova nuk ishte palë nënshkruese e këtyre marrëveshjeve.
Qytetarët kanë të drejtë të kërkojnë dokumentet përkatëse, analizat e përfitimeve dhe kostove, si dhe shpjegimet për marrëdhënien mes kësaj nisme dhe dialogut Kosovë–Serbi.
Stenogramet e Kuvendit: Dëshmi që ekzistojnë
Një dokument shumë i rëndësishëm është Aktgjykimi KO95/13, i 9 shtatorit 2013, i Gjykatës Kushtetuese të Kosovës.
Në paragrafin 10, Gjykata regjistron se nga Kuvendi kishte marrë transkriptet dhe procesverbalet e seancave të 27 qershorit dhe 4 korrikut 2013, listën e votimit elektronik dhe vendimin nr. 04-V-638 për ratifikimin e Marrëveshjes së Brukselit.
Ky është konfirmim zyrtar se dokumentet parlamentare ekzistonin.
Lexoni aktgjykimin KO95/13, paragrafi 10.
Publikimi i këtyre stenogrameve të plota do t’u mundësonte qytetarëve të kontrollonin se çfarë thanë dhe votuan përfaqësuesit e tyre.
Kërkesa publike për dokumentet
Institucioneve të Republikës së Kosovës dhe organeve përgjegjëse për arkivat e dialogut u kërkohet të mundësojnë qasjen, sipas ligjit, në:
* Transkriptet dhe procesverbalet e plota të Kuvendit të Kosovës, datë 27 qershor dhe 4 korrik 2013.
* Vendimin parlamentar nr. 04-V-638 dhe listën e votimit elektronik.
* Kopjet e certifikuara të marrëveshjeve Kosovë–Serbi dhe planet përkatëse të zbatimit.
* Dokumentet, hartat, procesverbalet dhe çdo marrëveshje të dokumentuar lidhur me propozimet për korrigjimin e kufijve gjatë viteve 2018–2020.
* Materialet arkivore të Samitit të Berlinit, 28 gusht 2014, për të sqaruar kontekstin e fotografisë.
Kosova nuk është pronë personale e asnjë udhëheqësi.
Ata që kanë negociuar në emër të saj duhet të japin shpjegime për vendimet e tyre. Por përgjegjësia duhet të provohet me dokumente dhe ligj, jo vetëm me akuza.
Largimi nga pushteti i një udhëheqësi nuk provon automatikisht fajësinë e tij në çdo çështje politike. Po kështu, as një fotografi, sado domethënëse të duket, nuk mund të zëvendësojë një marrëveshje autentike.
Populli ka të drejtë ta dijë të vërtetën. Institucionet kanë detyrimin të ruajnë dokumentet dhe të japin llogari.
***
Dy burime shtesë, veçanërisht për Ballkanin e Hapur
21 dhjetor 2021 — Marrëveshjet Rama–Vuçiq–Zaev
Njoftim zyrtar i Qeverisë së Serbisë që identifikon marrëveshjet dhe nënshkruesit.
Arkivi i marrëveshjeve të Ballkanit të Hapur
Dhoma e Tregtisë së Serbisë publikon dokumentet e nënshkruara sipas temës dhe datës.
Krahas dokumenteve origjinale, verifikimi mbështetet në vendimet e Gjykatës Kushtetuese, njoftimet e Dhomave të Specializuara dhe raportimet e fundit të Reuters. 
Çfarë mbetet ende për t’u siguruar: fotografia në cilësinë origjinale të vitit 2014, stenogramet e plota parlamentare dhe çdo hartë ose procesverbal autentik nga negociatat territoriale të viteve 2018–2020. Nuk do t’i paraqes si prova të gjetura përderisa nuk janë verifikuar.
EPILOG: LVV, GJYKATA SPECIALE DHE ZËRI I POPULLIT NË MBROJTJE TË UÇK-SË
Një fakt i rëndësishëm historik që nuk duhet lënë jashtë është qëndrimi i Lëvizjes Vetëvendosje ndaj themelimit të Gjykatës Speciale.
Në vitin 2015, LVV e kundërshtoi fuqishëm themelimin e Gjykatës Speciale, duke argumentuar se krijohej një mekanizëm selektiv, i cili cenonte sovranitetin gjyqësor të Kosovës dhe e trajtonte padrejtësisht luftën çlirimtare të UÇK-së.
Këtë qëndrim e mbështetën edhe AAK-ja dhe Nisma për Kosovën.
Albin Kurti kundërshtoi ndryshimet kushtetuese, duke kritikuar kompetencat e jashtëzakonshme të gjykatës dhe mungesën e mbikëqyrjes së saj nga institucionet vendore.
Në deklarimet e mëvonshme, Kurti mbrojti qëndrimin se drejtësia për krimet e luftës duhej të ushtrohej nga gjykata normale, me trajtim të të gjitha krimeve pa dallim përkatësie etnike.
Gjykata Speciale u themelua sipas ligjit të Kosovës, por me seli në Hagë, në Holandë.
Votimi i 3 gushtit 2015
Pas dështimit të votimit të parë më 26 qershor 2015, Kuvendi i Kosovës i miratoi ndryshimet kushtetuese më 3 gusht 2015.
Rezultati ishte:
82 vota pro, 5 kundër dhe 1 abstenim.
LVV, AAK-ja dhe Nisma nuk morën pjesë në votimin përfundimtar.
Këto janë fakte të dokumentuara në historinë parlamentare të Kosovës.
Protestat qytetare në mbrojtje të UÇK-së
Kundërshtimi ndaj Gjykatës Speciale nuk mbeti vetëm brenda Kuvendit.
Më 29 maj 2015, disa mijëra qytetarë protestuan në Prishtinë, në një tubim të organizuar nga shoqatat e dala nga lufta e UÇK-së. Protestuesit kundërshtuan krijimin e Speciales dhe dënimet në rastin “Drenica”. Aktivistë të LVV-së e mbështetën protestën.
Më 2 prill 2023, mijëra qytetarë morën pjesë në Marshin për Drejtësi në Prishtinë, në mbështetje të ish-krerëve të UÇK-së.
Në shtator dhe tetor 2026, pas aktgjykimit të shkallës së parë në Hagë, u zhvilluan protesta të reja për të kundërshtuar vendimet dhe për të kërkuar ndryshime në ligjin për Gjykatën Speciale.
Këto protesta dokumentojnë se çështja e UÇK-së dhe e drejtësisë në Hagë vazhdon të ngjallë reagim të fuqishëm qytetar.
Përkrahja e LVV-së në popull
Kundërshtimi i Gjykatës Speciale ishte pjesë e qëndrimeve politike që LVV mbrojti gjatë viteve të saj në opozitë.
Më vonë, LVV fitoi mbështetje të madhe elektorale dhe u bë forca kryesore parlamentare në Kosovë.
Megjithatë, nuk mund të provohet se kundërshtimi i Gjykatës Speciale ishte shkaku i vetëm ose vendimtar i kësaj mbështetjeje.
Shifra 62% nuk është verifikuar si rezultat kombëtar zgjedhor i LVV-së. Në zgjedhjet parlamentare të 7 qershorit 2026, ajo fitoi 47,13% të votave dhe 53 ulëse në Kuvend. Qeveria e formuar më vonë mori 62 vota deputetësh.
Përfshirja e një shifre tjetër për përkrahjen popullore kërkon identifikimin e sondazhit, datës dhe metodologjisë përkatëse.
Përgjegjësia dhe kujtesa historike
Historia e Gjykatës Speciale duhet të përfshijë jo vetëm ata që e miratuan, por edhe partitë që e kundërshtuan, protestat e qytetarëve dhe arsyet e secilit qëndrim.
Mbrojtja e vlerave të luftës çlirimtare dhe respektimi i të drejtës së individëve për gjykim të drejtë nuk duhet të përjashtojnë njëra-tjetrën.
Çdo institucion duhet të mbajë përgjegjësi për veprimet e veta dhe çdo vendim duhet të jetë i hapur ndaj shqyrtimit ligjor.
Populli i Kosovës ka të drejtë të dijë kush votoi, kush kundërshtoi, kush negocioi dhe çfarë dokumentesh u nënshkruan në emër të Republikës.
Askush nuk duhet të vendoset mbi Kushtetutën dhe asnjë fakt historik nuk duhet të mbetet jashtë kujtesës publike.
⸻
Dokumente shtesë për epilogun
* Stenogrami i Kuvendit të Kosovës, 3 gusht 2015 — debati parlamentar për themelimin e Speciales.
* Anadolu Agency, 29 maj 2015 — protesta qytetare kundër Speciales.
* Radio Evropa e Lirë, 3 gusht 2015 — qëndrimet e opozitës.
* Radio Evropa e Lirë, 2025 — historia e Speciales dhe protestat e vitit 2023.
* Radio Evropa e Lirë, 5 tetor 2026 — protestat dhe debati për ndryshimin e ligjit.
* KQZ — rezultatet e zgjedhjeve parlamentare — shifrat zyrtare elektorale.
***
Dosja e dokumenteve: Thaçi, Vuçiq, Rama dhe marrëveshjet për Kosovën
Verifikim për publikim — 28 tetor 2026
Kam gjetur tri dëshmi të rëndësishme për shkrimin tuaj.
Thaçi: U largua nga presidenca më 5 nëntor 2020 pas konfirmimit të aktakuzës.
Më 16 shtator 2026 u dënua me 25 vjet burg në shkallë të parë në Hagë.
Vendimi mund të apelohet. 
Vuçiqi: Dha dorëheqjen nga presidenca më 27 shtator 2026.
Më 25 tetor 2026 pranoi humbjen zgjedhore përballë lëvizjes së dalë nga protestat studentore.
Këto janë ngjarje të dokumentuara. 
Rama: Vazhdon të jetë kryeministër.
Ka protesta dhe kërkesa për dorëheqjen e tij, por nuk mund të thuhet si fakt se rrëzimi i tij është i sigurt apo i afërt.
Fotografia me hartën
Gjeta një raportim të 29 gushtit 2014 që përshkruan fotografinë e një takimi me hartë gjatë Samitit të Berlinit, ku përmenden Thaçi, Vuçiqi, Rama dhe kancelarja Angela Merkel.
Më vonë, në maj 2019, e njëjta temë u përdor për akuza politike rreth korrigjimit të kufijve. 
Nuk kam verifikuar ende skedarin fotografik origjinal të aparatit, as ndonjë stenogram që vërteton se harta në foton tuaj ishte hartë e ndarjes së Kosovës.
Ky dallim ka rëndësi për një shkrim me vlerë dokumentare.
Çfarë tregonte harta sipas dokumenteve të kohës?
Gjeta edhe një burim të datës 30 gusht 2014, vetëm dy ditë pas Samitit të Berlinit.
Radio-Televizioni i Serbisë raportonte se Vuçiqi i kishte paraqitur Merkelit një hartë të projekteve infrastrukturore: autostradën Nish–Prishtinë dhe disa linja hekurudhore rajonale.
Edhe faqja zyrtare e Qeverisë së Serbisë përshkruan të njëjtat projekte. 
Kjo është dëshmi e rëndësishme për kontekstin e fotografisë, por jo një verifikim i pavarur i çdo shenje në hartë.
Nuk rezulton nga këto dokumente se në atë takim u nënshkrua ndarja e Kosovës.
U gjet edhe një gjurmë konkrete për stenogramet
Në Aktgjykimin KO95/13, të 9 shtatorit 2013,
Gjykata Kushtetuese e Kosovës konfirmon se kishte marrë nga Kuvendi:
transkriptet dhe procesverbalet e seancave të 27 qershorit dhe 4 korrikut 2013;
listën elektronike të votimit të deputetëve;
vendimin 04-V-638, të 27 qershorit 2013, për miratimin e Ligjit 04/L-199.
Pra, këto stenograme parlamentare kanë ekzistuar dhe janë dorëzuar zyrtarisht në Gjykatën Kushtetuese.
Por po paraqes si dokumente origjinale, por tashmë kemi numrat dhe datat e sakta me të cilat mund të kërkohen në Arkivin e Kuvendit. 
Më poshtë është shkrimi i përgatitur për publikim, me dhjetë dokumente të marrëveshjeve, numrat zyrtarë që janë gjetur, datat, burimin e fotografisë dhe dëshminë për ekzistencën e stenogrameve.
Një sqarim: numrat 1–10 janë renditja e dokumenteve në këtë dosje, jo numra protokolli.
Për disa marrëveshje ekzistojnë tekstet e publikuara në PDF, por jo kopjet e certifikuara me nënshkrime origjinale.
Burimi/Facebook
Leave a Reply