Saqet Vejseli
Dita Ndërkombëtare e Përkthimit !
1.603 vite më parë, më 30 shtator 420, vdiq në këtë shpellë në Betlehem, Shën Jeronimi i Ilirisë.
Shqiponja, përshëndeti me simbolin e Shqiponjës.
Shën Jeronimi, prift ilir dhe përkthyes i Biblës në latinisht.
Saint Jerome, the illyrian priest and translator of Bible into latin.
Për nder të Shën Jeronimit, 30 shtatori është shpallur si Dita Ndërkombëtare e Përkthimit.
Saint Jerome (347 – 420), the illyrian priest and translator of Bible into latin.
“HAC EST REQVIES NEA (Këtu është duke u ringjallë)
INSEN PITERNIM (Në mënyrë të pandjeshme)
HIC HABITABO (Unë do të jetoj këtu)
OVONIAM OPTAVIEAM (Unë po largohem)”
EUSEBIO GIROLAMO SOFRONIO! ( SHËN JERONINI).
Jo shume larg nga Aquileia ( Udine e sotme) qe ishte qendra e dyte me e rendesishme e Kristianizmit mbas Romes, ne nje qytet te Dalmacise ILIRE e quajtur Stridone lindi nje nga Shenjetoret me te famshem te gjithe historise perendimore te besimit Eusebius Hieronymos Sophronius.
Rridhte nga nje familje e aristokrazise Dalmate dhe pa mbushur 20 vite shkon ne Rome, jemi rreth viteve 60-te te shek: te IV-tert mbas K. Ishte nxenesi me brilant i gramatikut te famshem te kohes Elio Donato dhe i filozofit te retorikes neoplatonike Caio Mario Vitorino, siç e kujton ai vete ne komentin e tij mbi librin Abakuk. Njohes i shkelqyer i dy gjuheve klasike dhe i poeteve shkrimtereve, filozofeve, historjaneve, dramaturgeve dhe oratoreve me te medhenj te antikitetit qe i lexonte ne origjinal si Homeri, Esiodo, Pitagora, Eskili, Euripide, Sofokle, Platone, Aristotele, Cicerone, Orazio, Porfirio, Crisipo, Aristide e shume te tjere. Batezohet nga vete Papa i kohes Liberio ( 352-366) dhe merr perfundimisht rrugen e besimit, duke ja kushtuar pjesen me te madhe te kohes se tij monakizmit dhe si rrjedhoje asketi i ri arrin ne Siri me objektiv Gerusalemme: duke i rene kryq e terthore Egjiptit, Sirise, Azise se vogel dhe Greçise, duke u thelluar keshtu ne gjuhen Hebraike, me qellim perkthimin direkt nga Profetet te librave te shejte.
Ne harkun kohor 382-385 eshte nje nga bashkpunetoret me te ngushte te Papa Damasko dhe personaliteti me i kulturuar i gjithe Kurjes Papale, duke u ngarkuar menjehere nga ky i fundit ne perkthimin e Bibles ne gjuhen Latine. Mbas vdekjes se Papa Damaskos i drejtohet njehere e pergjithmone asketizmit te tij proverbial dhe bashke me gjithe ndjekesit e tij ne jeten teper te veshtire te monakizmit, vendoset ne Betlehem afer kishes se lindjes se JEZUSIT, ngritur nga Kostandini i madh.
Shfrytezon biblioteken shume te pasur te ORIGJENE ne Cezarea te Sirise dhe vepren e tij madhore ESAPLA.
Nga viti 391 deri ne 406 per 15 vite perkthen direkt nga gjuha e Profeteve shkrimet e shejta te Testamentit Antik dhe vendos bazat e kryevepres se tij “LA VULGATA”
Me nje disipline te hekurt e inteligjencen e eruditit brilant perkthen:
– l’Epistolario, Proverbi, Kantiko dei Kantiçi, Komenti,
dhe vazhdon me Profetet e medhenj te Bibles se vjeter:
– DANJELE. 407
-ISAIA, 404- 410
-ECEKJELE, 411- 414
– GJEREMIJA e shume vepra te tjera.
Monaku gjenjal i Dalmacise ILIRE, personalitet i shumplanshem,
Teolog, Erudit, Filozof, me i madhi Esegjeista i historise se Krishtere, Perkthyesi brilant i Profeteve te vjeter dhe i Testamentit te ri ne Latinisht i mbetur ne qarkullim per rreth 1600 vite pa as njelloj ndryshimi edhe se evoluimi i gjuheve ka qene i pashmangshem. Atij i referohen kolonat e Rilindjes Europjane te mendimit si Erazmo i Roterdamit dhe te gjithe perkthyesit perendimore laike apo fetare qofshin.
Patriarku i madh i kultures, besimit dhe historise Kristjane dhe Europjane, Shenjetori i perjetshem qe ne kemi kaq shume nevoje per Te mbyll syte ne Betlehem me 30 Shtator 420, per tu ngritur atje ku ka vend vetem per te Zgjedhurit si GIROLAMO I Dalmacise ILIRE.
Ne kemi Gjeneratore te tille drite qe kane fuqi te ndriçojne permes mijevjeçareve gjithe historine e Perendimit: si SHEN GIROLAMO, SHEN NIKETA, PJETRI I ILIRISE, KOSTANDINI I MADH, JUSTINJANI, GJERGJ KASTRIOTI, NENE TEREZA etj, dhe ne turremi drejt erresires.
Ne kemi “Vargmale” te tilla qe numerohen me gishta ne historine boterore, e ne mjeranet e shekujve sillemi kenetave e palludeve te kohes, pa patur kurajon e aftesine as tu afrohemi, ATO na trembin kur i shohim nga larg, e jo me te marrim perpjekjen tu ngjitemi.
Ne fakt “Vargmalet” e drites nuk i durojne dot shpirterat e vegjel te erresires.
Burimi/Facebook/Ancient History of Albanians – E Kaluara dhe e Ardhmja Jonë ·
Leave a Reply