Ka momente kur një vend nuk gjykohet më vetëm nga shifrat e ekonomisë, nga projektet që inaugurohen apo nga fjalimet e bukura të qeverisë. Ka momente kur një vend gjykohet nga ajo që ndodh me shtetin, me institucionet, me drejtësinë dhe mbi të gjitha me besimin e qytetarëve tek ata që i drejtojnë.
Dhe Shqipëria sot ndodhet pikërisht përballë një prej këtyre momenteve.
Prej muajsh, vendi është përfshirë në një krizë të thellë politike dhe institucionale. Hetime të SPAK-ut kanë prekur figura të rëndësishme të pushtetit, ndërsa protestat në Tiranë janë kthyer në një shprehje të pakënaqësisë qytetare. Më 23 shtator 2026, protestat në Tiranë hynë në ditën e 116-të, me kërkesën kryesore të protestuesve për dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama dhe të qeverisë.
Në të njëjtën kohë, në vend ekziston një kontrast i madh: një pjesë e qytetarëve dalin në rrugë, ndërsa një pjesë tjetër duket sikur është dorëzuar. Disa protestojnë, disa ankohen, disa largohen nga Shqipëria dhe shumë të tjerë ulen në kafene nga mëngjesi deri në darkë dhe diskutojnë për politikën, korrupsionin, drejtësinë dhe të ardhmen e fëmijëve të tyre.
Kjo ndoshta është një nga plagët më të mëdha të shoqërisë sonë: flasim shumë, zemërohemi shumë, por veprojmë pak.
Kur skandalet bëhen normalitet
Çështja nuk është më vetëm një ministër apo një deputet. Nuk është as vetëm një tender, një koncesion apo një dosje.
Problemi është se kur njëri pas tjetrit institucionet dhe nivelet e larta të administratës përfshihen në hetime, shoqëria fillon të pyesë: A kemi të bëjmë me raste të veçuara apo me një problem sistemik?
Rasti i ish-zëvendëskryeministres Belinda Balluku është një prej shembujve më të rëndësishëm. SPAK kërkoi në dhjetor 2025 autorizimin e Kuvendit për arrestimin/heqjen e lirisë së saj, duke e marrë si të pandehur për akuzën lidhur me shkeljen e barazisë së pjesëmarrësve në tendera dhe duke e hetuar edhe për procedura të tjera prokurimi.
Balluku i ka mohuar akuzat. Në shkurt 2026, Rama e shkarkoi nga detyra, ndërsa Kuvendi më pas nuk miratoi heqjen e imunitetit për arrestimin e saj.
Pra, këtu duhet bërë një dallim shumë i rëndësishëm: hetimi nuk është dënim dhe masa e sigurimit nuk është vendim fajësie. Por njëkohësisht, një hetim i tillë ndaj një zyrtari të këtij niveli nuk mund të trajtohet sikur është një lajm i zakonshëm.
Sepse qytetari ka të drejtë të pyesë: çfarë po ndodh me institucionet që administrojnë paratë dhe pushtetin e tij?
Dhe pastaj vjen SHISH
Çështja bëhet edhe më serioze kur në një hetim të tillë përfshihet drejtuesja e shërbimit inteligjent të vendit.
Më 22 shtator 2026, një gjykatë shqiptare pezulloi nga detyra drejtoreshën e SHISH-it, Vlora Hyseni, dhe caktoi ndaj saj masën e arrestit në shtëpi, në kuadër të një hetimi për dyshime mbi nxjerrjen e informacionit të klasifikuar. Sipas Reuters, hetimi lidhet me një çështje më të gjerë korrupsioni rreth AKSHI-t.
Kjo është diçka që një shtet serioz nuk mund ta kalojë me një deklaratë politike dhe as me një postim në rrjetet sociale.
Sepse SHISH nuk është një ministri e zakonshme.
SHISH është një institucion që lidhet drejtpërdrejt me sigurinë kombëtare.
Dhe pikërisht këtu dalin në publik materiale të raportuara si pjesë e dosjes hetimore të SPAK-ut për komunikimet mes Vlora Hysenit dhe biznesmenit Ergys Agasi.
Media shqiptare kanë publikuar pjesë të komunikimeve ku Hyseni i referohet takimeve me zyrtarë të lartë, përfshirë takime me kryeministrin Edi Rama dhe drejtues të Policisë së Shtetit.
Në disa prej këtyre materialeve, sipas raportimeve që i referohen dosjes hetimore, Hyseni i jep Agasit informacion mbi axhendën e saj dhe takime të nivelit të lartë.
Këto janë çështje që duhet t’i sqarojë drejtësia.
Jo Facebook-u.
Jo televizionet.
Jo propaganda.
Drejtësia.
Dhe nëse ka pasur rrjedhje informacioni të klasifikuar, ndërhyrje apo favorizim të një personi nën hetim, kjo duhet të përcaktohet nga gjykata mbi bazën e provave.
Por pyetja politike mbetet
Edhe nëse drejtësia duhet të vendosë për përgjegjësinë individuale të çdo personi, ekziston një pyetje politike që nuk mund të zhduket:
Kush mban përgjegjësi politike për standardin e qeverisjes?
Sepse kryeministri nuk është prokuror dhe nuk duhet të jetë gjykatës.
Por kryeministri është përgjegjës politik për qeverinë që drejton.
Dhe kur njëri pas tjetrit zyrtarë të niveleve të larta përfshihen në hetime, arrestime, masa sigurie ose akuza të rënda, pyetja për përgjegjësinë politike bëhet e pashmangshme.
Edi Rama ka mbrojtur parimin e prezumimit të pafajësisë dhe ka deklaruar se askush nuk është mbi ligjin. Në rastin e Vlora Hysenit, ai tha gjithashtu se e kishte liruar nga detyra dhe se do të caktonte një drejtues të ri të SHISH-it.
Por përtej çdo deklarate, qytetari kërkon diçka më të madhe:
llogaridhënie.
Sepse një qeveri nuk mund të përgjigjet për çdo akuzë individuale si të ishte autorja e saj, por as nuk mund të sillet sikur çdo krizë institucionale është vetëm një sulm i opozitës.
A mjafton të thuash: “Është opozita”?
Kjo është një nga pyetjet më të rëndësishme.
Kur një pjesë e shoqërisë proteston, përgjigjja politike nuk mund të jetë gjithmonë se protestuesit janë të manipuluar, se opozita qëndron pas tyre apo se gjithçka është një komplot politik.
Opozita mund të ketë interes politik.
Sigurisht që ka.
Por kjo nuk do të thotë se çdo qytetar që proteston është pjesë e opozitës.
Në Tiranë ka njerëz që mund të mos votojnë fare PD-në, por mund të jenë të shqetësuar për korrupsionin.
Ka njerëz që mund të mos mbështesin asnjë parti, por kërkojnë transparencë.
Ka njerëz që mund të jenë socialistë dhe megjithatë të kërkojnë përgjigje.
Dhe pikërisht këtu qëndron një test i rëndësishëm për demokracinë:
A dëgjon qeveria vetëm njerëzit që e votojnë apo edhe ata që protestojnë kundër saj?
Protestat e këtij viti nuk kanë qenë vetëm një episod i shkurtër. Raportimet tregojnë se ato kanë vazhduar për më shumë se 100 ditë dhe se kërkesa kryesore e protestuesve ka qenë dorëheqja e qeverisë.
Po opozita?
Edhe këtu duhet bërë një pyetje e vështirë.
Çfarë po bën opozita?
Sepse një qeveri e fuqishme nuk kontrollohet vetëm nga drejtësia. Kontrollohet edhe nga parlamenti, media, shoqëria civile, institucionet dhe një opozitë që duhet të jetë në gjendje të ofrojë alternativa.
Një opozitë nuk mjafton vetëm të thotë “Rama ik”.
Duhet të tregojë:
Çfarë do të bëjë ndryshe?
Si do të reformojë administratën?
Si do të luftojë korrupsionin?
Si do të garantojë pavarësinë e drejtësisë?
Si do të ndalojë përplasjen mes politikës dhe institucioneve të drejtësisë?
Si do të kontrollojë prokurimet publike?
Si do të garantojë që një qeveri e ardhshme të mos krijojë të njëjtin centralizim pushteti?
Këto janë pyetjet që duhet t’i dëgjojmë shumë më fort.
Sepse demokracia nuk mund të jetë vetëm kundërshtim ndaj një personi.
Duhet të jetë edhe alternativë ndaj një modeli qeverisjeje.
Po deputetët socialistë?
Edhe këtu qytetari ka të drejtë të pyesë.
Sa hapësirë reale ka për debat brenda një partie që kontrollon shumicën parlamentare?
Sa deputetë mund të dalin publikisht dhe të thonë: “Nuk jam dakord me kryetarin tim”?
Sa prej tyre do të votonin kundër një vendimi të kreut të partisë nëse ndërgjegjja e tyre politike u thotë të kundërtën?
Një parlament nuk duhet të jetë thjesht një makineri votimi.
Deputeti nuk është vetëm numër.
Deputeti është përfaqësues i qytetarit.
Dhe nëse deputetët votojnë gjithmonë sipas vijës së partisë, atëherë qytetari ka të drejtë të pyesë se ku fillon përgjegjësia individuale e deputetit.
Kjo vlen për socialistët.
Por vlen edhe për opozitën.
Sepse askush nuk duhet të kërkojë demokraci vetëm kur është në opozitë.
Emri i Ramës në dosje: çfarë do të thotë dhe çfarë nuk do të thotë?
Këtu duhet shumë kujdes.
Në materialet e publikuara nga mediat mbi hetimet e fundit, emri i Edi Ramës përmendet në kontekste të ndryshme, përfshirë komunikimet e raportuara mes Vlora Hysenit dhe Ergys Agasit.
Por fakti që emri i një politikani përmendet në një përgjim apo në një dosje hetimore nuk do të thotë automatikisht se ai ka kryer një vepër penale.
Ky është një parim që duhet të vlejë për të gjithë.
Për Ramën.
Për Ballukun.
Për Hysenin.
Për Agasin.
Për çdo ministër.
Për çdo deputet.
Për çdo qytetar.
Por pikërisht për këtë arsye, nëse emri i kryeministrit shfaqet në materialet e një hetimi, pyetjet duhet të bëhen publikisht dhe institucionet duhet të japin përgjigje kur ligji e lejon.
Jo për të dënuar dikë në televizion.
Por për të hequr mjegullën.
Një shtet nuk mbahet me podcast
Një kryeministër ka të drejtë të flasë për arritjet e qeverisë.
Ka të drejtë të mbrojë politikat e tij.
Ka të drejtë të kritikojë opozitën.
Por në një demokraci, komunikimi i qeverisë nuk mund të zëvendësojë institucionet.
Një podcast nuk zëvendëson parlamentin.
Një postim nuk zëvendëson transparencën.
Një konferencë shtypi nuk zëvendëson hetimin.
Dhe një narrativë politike nuk mund të zëvendësojë vendimin e gjykatës.
Nëse qeveria ka bërë gjëra të mira, ato duhet të maten dhe të dokumentohen.
Nëse ka akuza, ato duhet të hetohen.
Nëse ka përgjegjësi, duhet të ketë përgjegjësi.
Nëse nuk ka prova, personat duhet të shpallen të pafajshëm.
Kaq e thjeshtë duhet të jetë.
Shqipëria nuk ka nevojë për një luftë tjetër politike
Shqipëria ka nevojë për një shtet që funksionon.
Një shtet ku kryeministri nuk është mbi ligjin.
Por as opozita nuk është mbi ligjin.
Ku ministri nuk është mbi ligjin.
Por as prokurori nuk është mbi ligjin.
Ku biznesmeni nuk është mbi ligjin.
Ku gazetari nuk është mbi ligjin.
Ku qytetari i zakonshëm nuk trajtohet si qytetar i dorës së dytë.
Kjo është ajo që duhet të jetë beteja e vërtetë.
Sepse rreziku më i madh nuk është vetëm korrupsioni.
Rreziku është normalizimi i korrupsionit.
Nuk është vetëm abuzimi me pushtetin.
Është normalizimi i abuzimit me pushtetin.
Nuk është vetëm heshtja e deputetëve.
Është momenti kur shoqëria mësohet me heshtjen e tyre.
Nuk është vetëm një protestë.
Është momenti kur qytetarët pushojnë së besuari se protesta mund të ndryshojë diçka.
Dhe nuk është vetëm largimi i shqiptarëve.
Është momenti kur një brez i tërë bindet se Shqipëria nuk mund të bëhet një vend normal.
Ku po shkojmë?
Kjo është pyetja.
Jo vetëm “Rama apo Berisha?”
Jo vetëm “PS apo PD?”
Jo vetëm “qeveria apo opozita?”
Pyetja duhet të jetë:
Çfarë shteti duam?
Një shtet ku pushteti ndryshon, por mekanizmi mbetet i njëjtë?
Apo një shtet ku institucionet janë më të forta se individët?
Një shtet ku çdo qeveri e re premton se do të luftojë korrupsionin?
Apo një shtet ku kontrolli mbi pushtetin është aq i fortë sa askush nuk mund ta keqpërdorë lehtësisht?
Sepse Shqipëria nuk mund të ndërtohet duke pritur “shpëtimtarin” e radhës.
As Rama, as Berisha, as askush tjetër nuk duhet të jetë më i madh se shteti.
Dhe ndoshta ky është problemi kryesor që duhet ta kuptojmë të gjithë.
Ne nuk kemi nevojë për një kryeministër më të fortë se të gjithë institucionet.
Kemi nevojë për institucione më të forta se çdo kryeministër.
Nuk kemi nevojë për deputetë që flenë në parlament dhe zgjohen vetëm kur vjen urdhri politik.
Kemi nevojë për përfaqësues që dinë të thonë edhe “jo”.
Nuk kemi nevojë për një opozitë që vetëm pret radhën për të marrë pushtetin.
Kemi nevojë për një opozitë që tregon se si do ta përdorë pushtetin ndryshe.
Dhe nuk kemi nevojë për qytetarë që vetëm ankohen në kafene.
Kemi nevojë për qytetarë që kërkojnë llogari, votojnë me ndërgjegje, protestojnë paqësisht kur e shohin të nevojshme dhe nuk lejojnë askënd t’u marrë të drejtën për të pyetur.
Sepse në fund të fundit, Shqipëria nuk është e Ramës.
Nuk është e opozitës.
Nuk është e socialistëve.
Nuk është e demokratëve.
Shqipëria është e qytetarëve të saj.
Dhe pyetja që sot duhet të na shqetësojë të gjithëve nuk është vetëm “kush do të qeverisë nesër?”
Pyetja është shumë më e madhe:
A do të ndërtojmë më në fund një shtet ku askush nuk është mbi ligjin dhe ku pushteti duhet t’i japë llogari qytetarit?
Sepse pa këtë, mund të ndryshojnë emrat, partitë, ministrat dhe kryeministrat.
Por Shqipëria do të vazhdojë të rrotullohet në të njëjtin rreth.
Shkruar nga Luigj Shkodrani
Burimi/Facebook
Leave a Reply