Nuk jam përjashtimi!

Halime Hetemi
Studente e gazetarisë, cand.public.
“Halime, ti je një nga muslimanet e mira.”
Kjo fjali vjen shpesh e shoqëruar me një buzëqeshje dhe një tundje të dashur koke. Hidhet si një “high five” që më godet në fytyrë. Është një fjali që është përsëritur aq shumë, sa kam humbur numërimin. Në fillim të studimeve. Në fillim të punës. Në takime me njerëz të rinj që bien në kategorinë “danezë etnikë”. Në ato situata mendoj: Pse besimi im është kaq i rëndësishëm për ty?
Besimi im jeton qetë brenda meje. Nuk e lejoj të mbushë hapësirën apo të kërkojë vëmendje. Kur kam kënduar në kisha gjatë turneve të Krishtlindjeve me korin, madje e kam kapur veten duke menduar nëse isha një muslimane e mirë. Jo sepse dikush më pyeti drejtpërdrejt, por sepse pyetjet zienin në hapësirën mes shikimeve dhe komenteve, kur nuk mund të ndiqja lutjen “Ati ynë”.
E di mirë çfarë donin të thoshin prindërit e shoqes sime atë mbrëmje. Ishim ulur rreth tavolinës së ngrënies, ku mishi i pjekur i viçit qarkullonte bashkë me shishet e verës. Ndjeja si më hipte gjaku në fytyrë dhe lotët më shtynin, ndërsa përpiqesha të pija një gllënjkë verë. Hapa gojën. Me kujdes. U përpoqa të mbroja njerëzit, për të cilët në një mënyrë apo tjetër isha bërë përfaqësuese, ndërsa mbaja gotën e verës para fytyrës. Ndjej presionin dhe konfliktin e brendshëm që rritet brenda meje. Sepse a mund ta mbaj vërtet këtë rol përfaqësues? Unë pi dhe e lë flokun tim të lirë pa shami – apo ndoshta pikërisht kjo më bën të pranueshme dhe përjashtim në sytë e tyre? A është sepse nuk e praktikoj hapur fenë apo nuk “dallohem shumë”, që më bën “një nga të mirat”? Mos vallë dallohem shumë kur nuk zgjatem për të marrë mish me proshutë? A jam bezdi kur ata ndoshta kishin ëndërruar një mish derri, por përfunduan me viç? Sërish e ndjej atë shtysë. Shtysën për të mbrojtur prejardhjen time dhe për t’u përshtatur. Një shtysë që e kam ndjerë që kur isha fëmijë.
Sidomos në klasat e ulëta e ndjeja këtë. Nuk më pëlqente dita e parë pas pushimeve të Krishtlindjeve, sepse e dija çfarë më priste. Ndërsa të tjerët tregonin me gëzim për dhuratat e tyre, unë rrija me duar të djersitura dhe shpikja histori. Sepse ndjeja se prindërit e mi do të dukeshin si të këqij, nëse tregoja të vërtetën për mungesën e dhuratave. Prandaj lejova që arushi im njëbrirësh të shfaqej si dhurata e vitit dy vite radhazi, për të ruajtur fasadën para shokëve të klasës në klasën e tretë. Edhe atëherë duhej të mësoja të lundroja në pritjet e padukshme, që të mos mbetesha jashtë grupit.
Dhe tani përsëri, ndërsa shkruaj, e ndjej skuqjen në faqet e mia. Frustrimin e njohur. Lodhjen. Një lodhje që nuk është vetëm fizike. Në zërin që vazhdimisht duhet të shpjegojë, nuancojë, mbrojë. Në një vend që përndryshe krenohet me lirinë e fesë. Sepse duhet të ketë vend për njerëz si unë, por një vështrim i shpejtë në komentet në internet më tregon diçka tjetër. Nëse kaloj kanalet televizive dhe bie mbi një debat politik, marr sërish një rol të pavullnetshëm si protagoniste. Rrëfimi për muslimanët si njerëz të këqij që kryejnë krime dhe shkaktojnë çdo të keqe në vend – por unë jam përjashtimi. Ose kështu më thuhet.
E kujtoj qartë kur Rasmus Paludan erdhi në Stoldal në Hobro, që quhet një geto. Geto. Një fjalë që tashmë na ka gjykuar. Dhe edhe shtëpia ime e fëmijërisë. Aty ai i vuri flakën librit tonë të shenjtë, bërtiti dhe ofendoi fenë dhe njerëzit. Do të doja që të kishte qenë aty për të kritikuar ata që vërtet kryenin dhunë dhe krime. Sepse episodet që mbaj mend nga aty nuk u kryen nga muslimanët që zakonisht fajësoheshin, por nga ata që fajësonin.
Duhej të kishte një urrejtje të madhe ndaj të huajve për të sulmuar një djalë 13-vjeçar pranë shtëpisë së skautëve, në rrugën për në shtëpi nga shkolla. Ata supozuan se ishte musliman për shkak të ngjyrës së lëkurës, dhe ai përfundoi me disa brinjë të thyera dhe një fytyrë aq të mavijosur, sa që i mbuloi ngjyrën e lëkurës për një javë. Një herë tjetër ishte shoqja ime. Ajo qëndronte në këndin e lojërave kur disa i shqyen shaminë nga koka, duke e detyruar të tregonte një pjesë të vetes që kishte zgjedhur ta mbulonte. Ajo e vendosi përsëri, por nuk dilte më vetëm në publik. Për të, premtimi kushtetues për liri nuk vlente për lojën e saj të vetme në park.
Të dy shkonin në shkollë, bënin detyrat dhe kontribuonin në shoqëri aq sa u lejonte mosha. Por shoqja ime nuk pati mundësinë të mos ishte përjashtimi, sepse aq lehtë sa i valëvitej floku në erë, aq e vështirë ishte për të të gjente një punë si e re. Pas shumë aplikimeve, ajo shkoi në supermarketin lokal me shpresën për t’u parë më në fund. Mori një ofertë me një kusht: shamia duhej hequr. Ajo tha jo dhe u largua.
Ashtu si shoqja ime, edhe unë kam ndalur së mbrojturi identitetin tim. Kam ndalur së lexuari komentet, sepse më dhemb. Megjithatë, është e pamundur ta shmang plotësisht retorikën që zhvillohet në televizion dhe në media.
Jam ulur dhe ndjek rezultatet e zgjedhjeve. Danmarksdemokraterne janë bërë partia e dytë më e madhe me 19,1% në zonën e Mariagerfjord. Ajo që nisi si një lojë, ku me të dashurin tim përjashtonim qytetet ku mund të jetonim, nuk ndihet më si lojë. Fillova me “Sepse në Danimarkë kam lindur, këtu e kam shtëpinë,” dhe përfundova me “Të paktën deri më 24 mars”. Tani lotët më vijnë sërish. Sepse ku e gjej shtëpinë time, kur duket se gjithnjë e më shumë njerëz, përfshirë komunën time, votojnë për një parti që i sheh njerëz si unë si të huaj? A duhet vërtet të ndihet si një betejë personale vetëm për të ekzistuar si vetvetja? A nuk mund të jem daneze dhe muslimane, apo këto dy identitete përjashtojnë njëra-tjetrën? A jam më pak daneze nëse nga jashtë jam më shumë muslimane?
Kur më quajnë “një nga të mirat”, në fakt ndihet si një pranim me kusht, sepse premisa e fshehur është se muslimanët në thelb janë diçka negative. Kam ndjesinë se më lejohet të jem daneze dhe “një nga të mirat” vetëm për aq kohë sa e mbaj besimin tim të qetë – por a duhet të jetojë ai i heshtur dhe i shtypur që unë të jetoj lirshëm? Kjo nuk është liri e vërtetë. Duhet të më pranojnë. Plotësisht. Edhe nëse një ditë heq dorë nga alkooli dhe zgjedh të mbaj shami. Sepse kjo nuk do të më bënte përbindësh. Nuk do të më barazonte me imazhin e rremë dhe paragjykues për muslimanët. Sepse besimi nuk na bën kriminelë. Nuk na bën kafshërorë. Nuk na bën “nga të këqijtë”.
Këto mendime më kthejnë te aroma e këndshme e mishit të pjekur dhe tingulli i gotave të verës. Kur erdhi komenti, ndjeva si atmosfera e ngrohtë u shua ngadalë nën peshën e rolit tim të pavullnetshëm si përfaqësuese. Me kujdes, e vendosa përsëri gotën e verës. Dhe si shumë herë më parë, thashë:
Unë nuk jam përjashtimi. Unë jam shembulli.

Burimi/Facebook/Ali Hetemi

V:O – Fotoja ilustruese eshte vendosur nga redaksia , ne google.