I Lumuri Atë Shtjefën Kurti, lutu për ne!

I Lumturi Atë Shtjefën Kurti lindi më 24 dhjetor 1898 në Ferizaj, në Vilajetin e Kosovës të Perandorisë Osmane. Ai ishte fëmija i gjashtë i Jak dhe Katerina Kurtit. Si një nxënës i shkëlqyer, ai hyri në Seminarin Papnor në Shkodër në shtator të vitit 1909, më pas studioi pranë jezuitëve në Graz, Feldkirch dhe Innsbruck, si dhe në “Propaganda Fide” në Romë, duke filluar nga 10 janari i vitit 1919. U shugurua prift në Romë më 13 maj 1924 dhe shërbeu si famullitar në Shkup dhe në Novoselë, pranë Gjakovës, nga viti 1921 deri në vitin 1929.
Jeta e tij u karakterizua nga mërgimi dhe qëndresa. Pas vrasjes së bashkëvëllait të tij në shërbim, Atë Shtjefën Gjeçovit, më 14 tetor 1929, Kurti u largua në Rumani; prej andej, më 5 maj 1930, ai i dërgoi një memorandum Lidhjes së Kombeve, duke denoncuar persekutimin e shqiptarëve katolikë në Kosovë. Më vonë, ai u kthye për të shërbyer në Shna Prendë, në Gurë dhe në Tiranë. Më 16 shtator 1946, ai i shkroi një letër të guximshme Papa Piut XII, ku përshkruante dhunën e ushtruar ndaj Kishës. U arrestua në Tiranë më 28 tetor 1946 me akuzën e bashkëpunimit me spiunë; u dënua me vdekje, por dënimi iu shndërrua në 20 vjet burgim — fillimisht në Tiranë e më pas në Burrel — dhe përfundimisht u lirua më 2 maj 1963. Edhe në burg, ai duroi tortura psikologjike, përfshirë ekzekutime të rreme, gjatë të cilave detyrohej të hapte vetë varrin e tij.
Shqipëria e kishte shpallur veten shtetin e parë ateist në botë dhe besimi konsiderohej krim. Në vitin 1967, pasi pengoi disa banditë të përdhosnin kishën e tij, Atë… Kurti u arrestua sërish dhe u dënua me punë të detyruar deri në vitin 1983. Në vitin 1970, brenda një kampi pune, një nënë i kërkoi fshehurazi të pagëzonte fëmijën e saj. Ndonëse administrimi i sakramenteve ishte rreptësisht i ndaluar, ai pranoi. Ai pagëzim u bë shkaku i dënimit të tij me vdekje.
Gjatë gjyqit, gjykatësi e pyeti nëse ishte e vërtetë që kishte pagëzuar një fëmijë dhe Atë Kurti e pranoi këtë, pasi ishte detyra e tij si prift. Ai u dënua për “veprimtari reaksionare kundër shtetit” pasi kishte pagëzuar fshehurazi fëmijën e një të dënuari tjetër në kampin e punës dhe u dënua me vdekje më 31 korrik 1971. Ai u ekzekutua me pushkatim më 20 tetor 1971 në Fushë (Shqipëri) — ndonëse regjimi e mbajti këtë të fshehtë dhe zyrtarët e Vatikanit e morën vesh vetëm në vitin 1973, kur RAI dhe Radio Vatikani e bënë lajmin publik.
Kisha nuk e harroi. Më 26 prill 2016, Papa Françesku njohu martirizimin e tij, së bashku me 37 martirë të tjerë shqiptarë, duke hapur kështu rrugën për lumturimin e tij më 5 nëntor 2016 në Katedralen e Shkodrës, ceremoni e kryer nga Kardinali Angelo Amato në emër të Papës. Festa e tij kremtohet më 5 nëntor, ditën e lumturimit, ndërsa eshtrat e tij nuk janë gjetur kurrë — një dëshmi përfundimtare për një prift që zgjodhi jetën e përjetshme për një fëmijë, duke sakrifikuar jetën e vet.
I Lumuri Atë Shtjefën Kurti, lutu për ne!
————————————————-
Blessed Fr. Shtjefën Kurti was born on December 24, 1898 in Ferizaj in the Kosova Vilayet of the Ottoman Empire. He was the sixth child of Jak and Katerina Kurti. A brilliant student, he entered the Pontifical Seminary in Shkodër in September 1909, then studied under the Jesuits in Graz, Feldkirch, and Innsbruck, and at the Propaganda Fide in Rome starting January 10, 1919. He was ordained a priest in Rome on May 13, 1924 and served as a parish priest in Shkup and in Novoselo near Gjakovë from 1921 to 1929.
His life was marked by exile and resistance. After the murder of fellow priest Fr. Shtjefën Gjeçovi on October 14, 1929, Kurti fled to Romania, and from there he sent a memorandum to the League of Nations dated May 5, 1930 denouncing the persecution of Catholic Albanians in Kosovë. He later returned to serve in Shna Prendja, Gurës, and Tiranë. On September 16, 1946, he wrote a daring letter to Pope Pius XII detailing the violence against the Church. He was arrested in Tiranë on October 28, 1946, accused of colluding with spies, sentenced to death, then commuted to 20 years in prison — first in Tiranë, then in Burrel — and was finally freed on May 2, 1963. Even in prison he endured psychological torture, including mock executions where he was forced to dig his own grave.
Albania had declared itself the world’s first atheist state, and faith was a crime. In 1967, after preventing thugs from desecrating his church, Fr. Kurti was arrested again and sentenced to forced labor until 1983. In 1970, inside a labor camp, a mother secretly asked him to baptize her child. Though administering sacraments was strictly forbidden, he said yes. That baptism became his death sentence.
At his trial, the judge asked if it was true that he had baptized a child, and Fr. Kurti confessed that he had, because it was his duty as a priest. He was condemned for “reactionary anti-state activities” after secretly baptizing another convict’s child at a labor camp and sentenced to death on July 31, 1971. He was executed by firing squad on October 20, 1971 in Fushë, Albania — though the regime kept it secret and Vatican officials only learned of it in 1973 when RAI and Vatican Radio broke the news.
The Church did not forget. On April 26, 2016, Pope Francis approved his martyrdom alongside 37 other Albanian martyrs, paving the way for his beatification on November 5, 2016 at Shkodër Cathedral by Cardinal Angelo Amato on behalf of the Pope. His feast is celebrated on November 5, the day of that beatification, and his remains have never been found — a final testament to a priest who chose eternal life for a child over his own.
Blessed Fr. Shtjefën Kurti, pray for us!

Burimi/Facebook/Blessed Albanian Martyrs – English Page