… është një nga ngjarjet më të rëndësishme ushtarake dhe politike të Shqipërisë së pas-Luftës së Parë Botërore, e cila zhvillua në rajonin e Malësisë së Madhe, kryesisht rreth Koplikut.
Në thelb, kjo luftë ishte një përpjekje e armatosur e forcave popullore malësore dhe e shtetit të ri shqiptar (të dalë nga Kongresi i Lushnjës) për të mbrojtur tërësinë tokësore të Shqipërisë kundër synimeve aneksuese të Mbretërisë Serbo-Malazeze
Rrethanat Historike
Vendimet e Kongresit të Lushnjës (Janar 1920): Qeveria e re shqiptare e dalë nga ky kongres kërkonte shtrirjen e autoritetit të saj në të gjithë kufijtë e njohur të vitit 1913.
Agresioni Jugosllav: Ushtria serbo-malazeze (forcat e Mbretërisë SKS) shfrytëzoi vakumin e krijuar nga largimi i trupave aleate (franceze e italiane) nga Shkodra dhe rrethinat e saj për të pushtuar territore brenda kufijve të Shqipërisë.
Synimi: Serbët synonin të kapnin territorin në lindje dhe veri të Liqenit të Shkodrës, përfshirë Koplikun, Kastratin, Hotin e Kelmended, duke tentuar në fund edhe pushtimin e vetë Shkodrës.
Zhvillimi i Luftimeve
Lufta e Koplikut u zhvillua në dy faza kryesore gjatë verës dhe vjeshtës së vitit 1920:
1. Faza e Parë (Korrik – Gusht 1920):
Në korrik 1920, trupat jugosllave kaluan kufirin e vitit 1913 dhe pushtuan Koplikun e fshatrat përreth.
Çetat e vullnetarëve malësorë nga Kastrati, Hoti, Kelmendi, Shkreli e Krasniqja u organizuan me shpejtësi.
Më 26 korrik 1920, forcat vullnetare shqiptare, të mbështetura më vonë edhe nga forca gendarmerie e xhandarmërisë kombëtare të dërguara nga Qeveria e Tiranës (nën udhëheqjen e figurave si Ahmet Zogu, atëherë Ministër i Brendshëm), filluan kundërsulmin.
Shqiptarët arritën t’i dëbonin trupat serbe nga Kopliku dhe t’i shtynin deri në kufirin shtetëror.
2. Faza e Dytë (Gusht – Shtator 1920):
Të paqenë të kënaqur me humbjen, serbët ndërmorën një ofensivë shumë më të madhe në gusht me artileri të rëndë dhe trupa të rregullta.
Ri-pushtuan Koplikun dhe dogjën e shkatërruan dhjetëra fshatra të Malësisë së Madhe, duke shkaktuar një exod të madh popullsie drejt Shkodrës.
Qëndresa e armatosur e malësorëve vazhdoi e ashpër nëpër pikat strategjike, duke i bërë ballë me sukses depërtimit serb drejt Shkodrës.
Rezultati dhe Rëndësia Historike
Mbrojtja e Shkodrës: Lufta e Koplikut parandaloi planin jugosllav për të pushtuar Shkodrën dhe për të krijuar një “fakt të kryer” përpara Fuqive të Mëdha.
Presioni Ndërkombëtar: Duke parë qëndresën e fuqishme shqiptare dhe rrezikun e destabilizimit të rajonit, Lidhja e Kombeve dhe Fuqitë e Mëdha ushtruan presion diplomatik mbi Beogradin.
Tërheqja e Trupave: Në vitin 1921, trupat jugosllave u detyruan përfundimisht të tërhiqeshin prapa kufijve të vitit 1913.
Konsolidimi i Shtetit: Ajo tregoi se shteti i ri shqiptar dhe populli ishin të gatshëm të mbronin sovranitetin dhe kufijtë kombëtarë.
Lufta e Koplikut mbetet një kapitull i rëndësishëm i patriotizmit dhe i bashkëpunimit mes trupave popullore vullnetare dhe shtetit të sapokrijuar shqiptar.
Burimi/Facebook/AlbDreams Televizion
Leave a Reply