Nga Italo Elmo
Ilir SHAQIRIT, poetit dhe këngëtarit të paqes universale, ÇMIMI “MEDITERRANEO DI PACE” i Klubit për UNESCO-n të Kozencës: një manifest bashkimi ndërmjet Ballkanit dhe Arbërisë
Ilir Shaqiri është një nga figurat kulturore më me ndikim dhe më poliedrike të Kosovës, i njohur për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në muzikën patriotike dhe popullore shqiptare, si dhe për veprimtarinë e tij të begatë si shkrimtar, poet dhe romancier.
Ilir Shaqiri ka në repertorin e tij mbi 600 këngë dhe ka botuar rreth 34 albume. Muzika e tij ndërthur elemente të muzikës së lehtë, traditat folklorike ballkanike dhe tematika të fuqishme patriotike. Gjatë karrierës së tij ka marrë pjesë në mbi 1.000 koncerte, prej të cilave rreth 900 kanë qenë veprimtari bamirësie dhe humanitare.
I diplomuar në Gjuhë dhe Letërsi Shqipe, me master të përqendruar në “Estetikë dhe Semiotikë”, Shaqiri është anëtar i nderuar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës. Veprat e tij letrare pasqyrojnë të njëjtat ideale historike dhe identitare që shprehen edhe në këngët e tij.
Shaqiri ruan një lidhje të thellë, artistike dhe institucionale me arbëreshët. Për një artist që gjithmonë ka qenë i përqendruar te identiteti kombëtar dhe kujtesa historike, Arbëria përfaqëson dëshminë e gjallë të qëndresës kulturore shqiptare ndër shekuj.
Kjo lidhje shprehet përmes bashkëpunimeve të rëndësishme muzikore, vizitave në këto treva dhe përdorimit të poezisë e të prozës si ura kulturore.
Gjatë vizitave të tij të fundit në Kalabri, ai është takuar me personalitete të rëndësishme për mbrojtjen e gjuhës arbëreshe, si Avokati Tommaso Bellusci (vëllai i të ndjerit papas Antonio) dhe Rina Bellusci. Këto takime kanë pasur si synim mbajtjen gjallë të debatit mbi ruajtjen e trashëgimisë gjuhësore dhe etnike të komuniteteve italo-shqiptare.
Ilir Shaqiri u ka kushtuar disa vepra muzikore historisë së diasporës dhe vëllazërisë së gjakut me arbëreshët, duke bashkëpunuar me përfaqësuesit më të njohur të muzikës arbëreshe.
“Jam Arbëresh” (“Sono arbëresh”) është një nga këngët e tij më të njohura identitare për këtë temë, e interpretuar në një bashkëpunim historik me kantautorin, poetin dhe aktivistin arbëresh Zef Kakoca. Kënga është shndërruar në një himn të vërtetë të vëllazërisë së gjakut, e cila i kapërcen kufijtë e kohës.
Në vitin 2022, Shaqiri bashkoi forcat me një tjetër kantautor arbëresh, Santino De Bartolo. Teksti i këngës së tyre përmbledh thelbin e kësaj lidhjeje: “Jemi kthyer përsëri te ky gur, ku himnet marrin kuptim; për plot pesë shekuj nuk jemi parë, por gjaku nuk njeh harresë…”
Në maj të vitit 2026, Ilir Shaqiri publikoi një bashkëpunim të rëndësishëm me këngëtaren dhe studiuesen Antonella Pelilli, me origjinë nga komunitetet historike arbëreshe të Molizes. Ky projekt përfaqëson një tjetër zhvillim të lidhjes artistike ndërmjet Kosovës dhe enklavave shqipfolëse në Itali.
Bashkëpunimi u konkretizua me këngën me titull “Foleja Arbërore” (“Il nido arbëresh”), e publikuar zyrtarisht në kanalet muzikore të Ilir Shaqirit. E paraqitur nga mediat si bashkimi i “dy zërave, një gjaku”, kënga bashkon në mënyrë simbolike Kosovën dhe Arbërinë në një melodi tejet evokuese, të lidhur ngushtë me rrënjët e përbashkëta. Është një kryevepër e harmonisë vokale dhe shpirtërore, ku Shaqiri tregon aftësinë për t’i dhënë zë një thirrjeje stërgjyshore që kapërcen kufijtë gjeografikë dhe breznorë.
Zëri i thellë dhe bariton i Shaqirit, tipik për traditën epike dhe patriotike kosovare, harmonizohet me timbrin dhe stilin interpretues të Pelillit, e cila prej vitesh është e angazhuar në ruajtjen dhe rikthimin e muzikës e të këngëve tradicionale të Arbërisë.
Për Ilir Shaqirin, Arbëria nuk është vetëm një temë artistike, por një shtrirje e mirëfilltë e atdheut të origjinës, një vend ku kultura shqiptare ka mbijetuar e paprekur për më shumë se 500 vjet.
Marrëdhënia e respektit dhe e miqësisë ndërmjet Ilir Shaqirit dhe Imzot Donato Oliverios, peshkopit (eparkut) të Eparkisë së Ungrës (Lungros), përfaqëson dimensionin më shpirtëror dhe institucional të “urave kulturore të paqes” të ngritura ndërmjet Kosovës dhe komuniteteve arbëreshe.
Ky bashkim dëshmon ngarkesën e fortë etike dhe patriotike të kantautorit kosovar me misionin baritor dhe ekumenik të Eparkisë së Italo-Shqiptarëve të Italisë Kontinentale, duke u shndërruar në një manifest paqeje, pajtimi dhe mikpritjeje ndërmjet dy brigjeve të Adriatikut.
Në këngët e tij më të fundit, të kompozuara dhe të publikuara në periudhën 2025–2026, Ilir Shaqiri shfaq një zhvillim të rëndësishëm artistik, duke e çuar repertorin e tij nga ritmet epike drejt një dimensioni më intim, të mbizotëruar nga temat e pajtimit, vëllazërisë shpirtërore dhe paqes universale. Kjo shprehet plotësisht në përqafimin e tij me tokat e Arbërisë.
Përmes vlerës së përjetshme të identitetit, artisti e kremton paqen si të vetmen ëndërr të vërtetë të pavdekshme, për të cilën ia vlen të këndohet. Në këtë vizion, “foleja” i kapërcen kufijtë gjeografikë për t’u shndërruar në një strehë të shpirtit: një hapësirë shpirtërore ku pesë shekuj ndarje zhduken në çast dhe ku ruajtja e gjuhës dhe e gjakut shqiptar në Itali shfaqet si një akt i thellë dashurie dhe i qëndresës paqësore të kujtesës.
Ky mesazh i fuqishëm i vëllazërisë gjen një përkrahje të përsosur institucionale te Çmimi “Mediterraneo di Pace”, i themeluar nga Klubi për UNESCO-n i Kozencës nën drejtimin aktiv të Presidentit, Dr. Enrico Marchianò.
I krijuar për të kremtuar Ditën Botërore të OKB-së për Diversitetin Kulturor për Dialogun dhe Zhvillimin, ky vlerësim prestigjioz përputhet plotësisht me frymën e harmonisë dhe të bashkëpunimit ndërmjet komuniteteve arbëreshe dhe hapësirës ballkanike.
Çmimet e para historike të këtij edicioni të vitit 2026 iu dorëzuan çiftit të jashtëzakonshëm artistik të përbërë nga ikona e këngës kosovare Ilir Shaqiri – simbol i qëndresës kulturore dhe Ambasador i këngës shqiptare – dhe sopranoja Antonella Pelilli.
Dueti i tyre i fundit dhe historik u vlerësua njëzëri si një manifest i vërtetë i paqes, bashkimit dhe kujtesës së gjallë për të gjithë shqiptarët në botë.
Muzika, e kuptuar si dialog, dhe kujtesa e përbashkët dëshmojnë edhe një herë se janë ndër mjetet më të fuqishme për ruajtjen etno-gjuhësore. Kjo lidhje e thellë bashkon konkretisht hapësirën e Ballkanit me komunitetet historike të Italisë së Jugut, duke ruajtur rrënjët e tyre përgjatë kohës.
Gusht, 2026
Kalabri
Burimi/Facebook/Ilir Shaqiri
Leave a Reply