Ne pretendojmë se i dimë të gjitha, se nga larmia e botës së kafshëve dhe nga gjenialiteti i natyrës, i kemi përvetësuar dhe nuk ka asgjë të re për të pasuruar njohjen tonë. Por kjo është thjeshtë ajo që ne duam, por jo ajo çfarë ne mundim.
Biologët, natyralistët dhe evolucionistët, mund të kenë dijeni për krimbin e kadifenjtë, këtë specie, e cila shquhet për disa karakteristika specifike, një ndër më të rëndësishmet është mënyra se si ajo asgjëson dhe ushqehet me prenë e vet, në një botë të ashpër dhe dinamike të kapaciteteve të ekzistencës.
Kërmilli i kadifenjtë (Onychophora) është një krijesë që duket e butë, por në realitet, ai zotëron një nga teknikat më të sofistikuara të predacionit në natyrë. Me një trup të ngjashëm me atë të një krimbi mëndafshi, ai gjuan me një metodë të pakrahasueshme: topa ngjitës me shpejtësi të lartë.
Për të kapur prenë e tij, zakonisht një insekt të vogël, ky grabitqar lëshon dy rrjedha mukoze ngjitëse nga gjëndrat e vendosura në të dyja anët e kokës. Kjo mukozë ka një cilësi të veçantë, pasi ngurtësohet menjëherë sapo bie në kontakt me trupin e viktimës, duke e bllokuar plotësisht. Preja nuk ka asnjë mundësi të ikë, e as të luftojë.
Një nga aspektet më të frikshme të këtij mekanizmi është procesi i tretjes, i cili ndodh ndërsa viktima është ende gjallë. Kërmilli i kadifenjtë nuk kafshon; në vend të kësaj, ai përdor një gojë rrethore pa nofulla, e cila është e pajisur me mekanizma të specializuar për tretjen e jashtëqitshme.
Sapo preja është neutralizuar, kërmilli e shpon eksoskeletin dhe injekton enzima tretëse. Këto enzima kthejnë organet dhe strukturat e brendshme të insektit në një lëng të trashë, duke shkrirë gradualisht gjithçka brenda trupit të tij. Në këtë fazë, kërmilli e thith këtë substancë si një shake proteine, duke e konsumuar plotësisht pa nevojë për përtypje apo përpunim të mëtejshëm.
Kërmilli i kadifenjtë është pjesë e një linjazhi të lashtë që ka ekzistuar për më shumë se 500 milionë vjet. Pavarësisht trupit të tij të butë dhe mungesës së mbrojtjes fizike aktive, strategjia e tij e ushqyerjes ka qenë aq efektive, sa nuk ka pasur nevojë të evoluojë një metodë më të avancuar. Në njëfarë mënyre, ai është një shembull se ndonjëherë perfeksioni mbetet i pandryshuar.
Ky organizëm është një dëshmi e diversitetit ekstrem të botës së gjallesave, duke treguar sesi evolucioni ka krijuar mekanizma të jashtëzakonshëm për mbijetesë dhe sukses ekologjik. Ndërkohë që shumica e grabitqarëve mbështeten te dhëmbët, forcën fizike apo helmimi, kërmilli i kadifenjtë ka zgjedhur një rrugë biokimike, duke e kthyer prenë e tij në një lëng ushqimor pa asnjë përpjekje fizike.
Nëse të intereson më shumë, mund të eksplorojmë edhe strukturën e gjëndrave të mukozës dhe mekanizmat e lëshimit të saj, pasi studimet si ato të Maleszka & Maleszka (1990) kanë zbuluar detaje interesante mbi ultrastrukturën dhe biomekanikën e këtij procesi.
Përgatiti: Albert Vataj
Burimi/Facebook
Leave a Reply