Muajin e fundit administrata amerikane ka ndermarre nje sulm te paprecedente ndaj kerkimit shkencor, duke zbatuar nje strategji sistematike per te eliminuar te dhenat, per censuruar publikimet dhe per t’u zene frymen – financiarisht – fushave te tera te studimit.
Tabloja qe perftohet nuk eshte thjesht ajo e interferimeve politike, por nje operacion i mirefillte i rishkrimit te realitetit, nje tentative e paramenduar per ta gjunjezuar shkencen ndaj interesave te pushtetit.
Impakti i ketij sulmi nuk kufizohet vetem ne Shtetet e Bashkuara, sepse komuniteti shkencor boteror eshte i ndervarur fortesisht nga te dhenat e burimet e institucionet amerikane per ta çuar perpara punen e tij.
Epidemiologe, klimatologe, mjeke dhe biologe nga e gjithe bota i perdorin database-t amerikane per te ndermarre kerkime, per te ballafaquar modele dhe per te hartuar strategji te nderhyrjes ne nivel planetar.
Nese fuqia me e madhe shkencore e botes ia nis te shfarose arkivat, te ndaloje fjalen e te bllokoje financimet per argumentet e “bezdisshme”, vala e goditjes perhapet gjithandej, duke vene ne rrezik transparencen e dijes dhe progresin e kerkimit global.
Nje nga sinjalet e para te ketij devijimi ishte fshirja e te dhenave fondamentale nga database-t publike, veçanerisht ato qe administroheshin nga CDC-ja, [Centers for Disease Control and Prevention] qe permbanin dekada kerkimesh epidemiologjike, statistika shendetesore dhe studime mjedisore.
Operacioni i flakjes se ketyre te dhenave nuk eshte i rastesishem: jane eliminuar arkiva te lidhura me tema “politikisht jokorrekte”, duke pamundesuar aksesin ndaj informacioneve thelbesore per shendetin publik, parandalimin e semundjeve dhe studimin e mjedisit.
Te fshish keto te dhena do te thote ta privosh komunitetin shkencor nga instrumentet e domosdoshem, duke cenuar aftesine per perballimin e pandemive, per studimin e ndryshimeve klimatike dhe zhvillimin e terapive te reja.
Administrata trampiane ka imponuar ndalimin e disa termave specifike ne publikimet shkencore, duke i detyruar shkencetaret e institucioneve qeveritare te terheqin artikuj tashme te pranuar ose te heqin fjale e koncepte te konsideruara si te “papershtatshme” dhe politikisht problematike.
Shkencetaret jane te detyruar t’u pershtaten kushteve te reja [te epokes se arte] per te shmangur bllokimin e plote te publikimeve.
Ky nuk eshte vetem nje provokim ndaj lirise akademike, por nje sulm mu ne zemren e metodes shkencore: nese kerkimi shkencor nuk mund t’i pershkruaje dukurite me saktesi dhe pa censure, atehere ai humbet funksionin e vet kryesor, ate te ofrimit te nje kuptimi objektiv te realitetit. Edhe ne kete rast, pasojat ndihen shume me larg se kufijte amerikane.
(Vazhdon)
Enrico Bucci, biokimist, gjenetist.
“Ilfoglio.it”, 7 shkurt 2025
‘
Burimi/Facebook
Leave a Reply