Diskriminuesit dhe xhelatët e shqiptarëve, kuptohet, nuk e shihnin me sy të mirë
sjelljen dhe veprimtarinë e tillë të Osmanit. Në vend që ta gradonin për punën e
mirë dhe sjelljen popullore të tij, ata proree kritikonin së gjoja po bënë dallime
ndër-nacionale, së jo vetëm që nuk i ndjekë shqiptarëtpor përkundrazi, ai i pengpn
edhe kolegët e vet të nde’rmarrin masa ndaj tyre, e shpifje të tjera, sic i dijnë sllavët më…
Me padurim i pritën ngjarjet e vitit 1981, që fia fillojnë lojërave më shqip-tarët, të cilët i
likuiduan në mënyra misterioze të rinjtë, Adem B. Prelvukaj dhe Metush S. Hasangjekaj.
Kushdo që e ka njohur të riun Osman Hasangjekajn, thoshte së i ka përgjarë gjyshit të vet – martirit të demokracisë shqiptare – Sali Bashit që kishte rënë në Gomsiqe të Mirëditës gjatë Revolucionit Demokratik të’ vitit 1924, si ushtar i Bajram Currit. (shih: I. Ahmeti: „Vuthajt” Tiranë 1996). I ati i Osmanit. Istrefi, kishte mbetur 2 vjecar si refugjat në Shkodër. Nën përkujdes-jen e vëllait të madh, poashtu të mitur, Shabanit ishte rritur disi dhe në vjeshtën e zezë të vitit 1944 e kishin mobilizuar më dhunë në Brigadat Malazeze që e kishin riokupuar Gucinë ato ditë! Atje kishte mbetur deri në vitin 1946, kur ishte kthyer vee gjallë në fshatin Martinaj afër Plavës. (shih: R. Dedushaj: „Krahina e Plavë-Gucisë nëpër shekuj” NY. 1993). I etshëm për shkollë e për dije Istrefi kishte vensodur t’i shkollonte fëmijet e vet, prandaj Osmanin e dërgoi në Pejë, për të vazh-duar shkoUën e mesme. Pas kryerjes së saj u regjistrua në Universitetin e Prishtinës-dega gjeografi, dhe meqë s’kishte të holla filloi edhe të punonte në Fabrikën e autopjesëve në Pejë. Duke e pare dhe nider në’ shpirt së vendlindja e tij po zbrazej nga rinia shqiptare, Osmani vëndosi të kthehet e të jetoi atje „Gjynah është të lëshohen ato troje të bukura”, më tha kur ia tërhoqa vërejtjen që mos ta lëshonte punën në Pejë. Meqë ishte djal „partizani” sa përtë përmirësuar gjoja
strukturën nacionale në Plavë e pranojnë të punonte në policinë vendase. Per një kohë shumë të shkurtër u bë shumë i popullarizuar dhe i dashur për shqiptarët vendas. S’lejonte assesi të shkelen të drejtat dhe të persekutohen’ më ata pa arsye sic kishte ndodhur më pare aty. Cdo shqiptar që thirrej tani në polici, së pari e takonte Osmanin e pastaj vepronte sipas këshiUave të tij. Shpeshherë edhe i kthente prapa pa i lënë të paraqiteshin fare ku ishin të ftuar, kujtojnë sot fshatarët e asaj krahi-në të përvuajtur. Kuptohet, edhe kjima politike ishte më e favorshme. Ishin vitet e 70-ta, të shekuUit që e lamë pas…Por diskriminuesit dhe xhelatët e shqiptarëve kuptohet, nuk e shihnin më sy të mirë sjeUjen dhe veprimtarinë e tillë të Osmanit. Në
vend që ta gradonin për punën e mirë dhe sjeUjen popullore të tij, ata prore e kritikonin së gjoja po bene daUime ndërnacionale, së jo vetëm qc nuk i ndjekë shqiptarët por përkun-drazi, ai i pengon edhe kolegët e vet të ndërmarrin masa ndaj tyre, e shpifje të tjera, sic i dijnë sllavët më… Me padu-rim i prilën ngjarjet e vitit 1981, që t’ia fillojnë lojrave më shqiptarët, të cilët i likuiduan në’ mënyra misterioze të rinjtë, Adem B. Prelvukaj dhe Metush S. Hasanxhekaj. I burgosën ca nxënës të gjimnazittë Pbvës etj. (shih: R. Dedushaj: „Shpëmgulja e shqiptarëve të Plavë-Gucisë” NY. 1997). Por duke mos u ngopur kurrë më gjak shqiptari ata inskenonin për cdo ditë nga ndonjë fajë’si të re të tyre. Osmani donte të pëlciste por ishte vetëm dhe s’kishte cka të bënte. Një nate UDB-ja malazeze e kishte thurur rrugën automobilistikë Plavë-Guci në hyrje të fshatit Martinaj dhe kishte ngjitur një letër ku shkruante: Ketu është Shqipëri! Shefi i UDB-së hë Plavë, njëfar Rifat Muliqi, e përpUoi listen më ata pak të rinje’ nga Martinajt që kishin mbetur ende pa sbkuar në SHBA më qëllim që t’i fillojë sa më shpejt për atë rrugëtë pakthim. Listen ia dha Osmani duke e urdhëruar që t’i sill-të që të gjithë në pohci. Osmani më një guxim të paparë ia:hudhi letrën fytyres duke i thënë së: “Kurrë s’do të burgosi shqiptare pa fakte. E din ti mirë së kush i ka vu pengesat’ në rrugë, tuajt janë ata, dhe po i burgose pa të vrarë nuk do ta lë’!” Muliqi, që s’kishte lënë gjë pa fëlliqur nëpër gazetat malazeze të kohës për „irredentistët e Kosovës” edhe pse atje ishte shkoUuar në Prizren, e alarmoi Podgoricën: „Se në polici kemi irredentistë dhe separatistë shqiptare! “Erdhën më të shpejtë bishat e Vasoviqit dhe fil luan tubnnin pa e paralajmëruar fare Hasangjekajn! Posa filloi Rifati të shpifte për Osmanin, ky i fundit iu afrua më vrull dhe ia vëri revolën në fyt duke i thënë: „Po rrenë’ si bushtër, idiot!”. E carmatosën dhe e gjuajtën në burg. Aty për aty u formua një komision por meqë si gjet faj tjetër pervec Sjellje në atë burg, që s’ishte e para, e transferojnë më sherbim në një mes ku s’kishte fare shqiptar në Bjello Pojë! (sipas dëshmi-tareve prezent, Hysni Shahmanoviqit e të tjerë).
Meqë në atë mes pa shqiptare frikohej nga dora e zgjatur e Muliqi dhe për t’u Shërbyer dhe për t’i rritur femijët në një mes shqiptar kërkon ta dërgojnë në Ulqin. Atje posa shkoi e vazhdoi të njëjtin qëndrim: Jo që si burgoste por as s’lejonte t’i burgos dhe t’i maltretojë askush shqiptarët e pafajshëm. Filiuan të gjithë ta donë. dhe ta çmojnë për së tepërmi.
Duke e pare së ai s’po „permirësohet” ia përgatitën likuidimin si ata që dinë më?! Atë detyrë ia ngarkuan një biznismeni shqipfolës, spiun i tyre, i cUi e merr më vete „për ta vizituar Stambollin”. Meqë Osmani ishte gjeograf (kishte absolvuar fakultetin) dhe mendonte të kalojë në arsim, kishte dëshirë të vizitonte vendet historike oriëntale, ai u mashtrua dhe shkoi më ata flliqana! Qëllimi i UDB-së ishte ose ta likuidonin diku rrugës ose kur të kthehet ta burgosin për shkak së ka dalur jashtë kufirit pa leje paraprake! por hyzmeqari i tyre e kreu si është më së miri detyrën e pare. E inskenoi një aksident në trafik në uren e Gallatës, duke dalë vete nga kerri e duke e lëshuar atë nga ura. Gjysmë të vdekur e dërguan në spital duke u kthyer vete shoferi në Mal të Zi, për ta marrë shpërblimin për detyrën e kryer. Vajza ime, Arbërore Dedushaj, gjatë qëndrirnit të vet si refugjate në Stamboll, gjatë luftës në Kosovë, ka hetuar së në spital, ku ka shkuar Osmani, askush nuk i ka rënë pas. „Osmani ka vdekur për një gotë ujë”, më tha njëherë shumë e revoltuar ajo! Ajo ua kishte marrë shumë inat turqëve. Ca burime të pakonfirmuara thonë së në atë lojë’ pastaj është përzier edhe dtkush nga konsuilata e ish-Jugosllavisë në Stamboll! Dhe kështu, në moshën 35 vjecare, në prill të vitit 1990 UDB-ja malazeze e hoqi qafe njëherë e pergjithmonë këtë luan të Malësisë që assesi s’deshi t’ua kthejë shpinën trojeve stërgjyshore ku sot pushon si një dëshmor në fshatin antik të lindjes. në Martinaj të Gucisë. Lavdi i qoftë! Rexhep Dedushaj
www.dedushaj.blogspot.com
Leave a Reply