Nga Vladimir Selamaj
Opinion
Kur nesër fatet e vendit do të varen nga zgjedhjet dhe përgjegjësia e brezit të ri, Shqipërisë i duhet një rini me ideale, vizion dhe alternativa, jo vetëm me zemërim.
Prej gati pesë muajsh, Shqipëria po përjeton një klimë protestash që kanë ngritur pikëpyetje të rëndësishme për të ardhmen politike dhe shoqërore të vendit. Protesta, pakënaqësi, zemërim qytetar dhe kërkesa për ndryshim. Të gjitha këto janë pjesë e një shoqërie demokratike, ku qytetarët kanë të drejtën të kundërshtojnë qeverisjen dhe të kërkojnë llogari nga ata që i drejtojnë.
Por pyetja ime sot është e drejtpërdrejtë: Kush e ktheu protestën paqësore në një skenë zjarri, shkatërrimi dhe përplasjesh? Dhe, mbi të gjitha, kush përfiton nga kjo klimë tensioni?
Nuk po ngre akuza ndaj askujt pa prova. Po parashtroj shqetësimin tim si qytetar dhe gazetar, duke parë pamjet që qarkullojnë në hapësirën publike dhe duke menduar për pasojat që mund të kenë ato mbi shoqërinë shqiptare.
Rinia proteston, por cila është alternativa?
Është e kuptueshme që të rinjtë të kërkojnë ndryshim. Ata kanë të drejtë të protestojnë kundër korrupsionit, papunësisë, pabarazisë, mungesës së perspektivës dhe çdo forme abuzimi me pushtetin. Askush nuk duhet t’ua mohojë këtë të drejtë.
Por, kur kërkesat për ndryshim përqendrohen vetëm te dorëheqja e kryeministrit Edi Rama, lind një pyetje tjetër: çfarë do të vijë më pas?
Në një demokraci funksionale, rotacioni politik realizohet përmes zgjedhjeve të lira dhe të ndershme, ndërsa dorëheqja mund të jetë gjithashtu rezultat i rrethanave politike dhe përgjegjësisë publike. Por ndryshimi i një qeverie, në vetvete, nuk garanton ndryshimin e mënyrës se si qeveriset vendi.
Shqipërisë nuk i mjafton vetëm rrëzimi i një pushteti. I duhet një alternativë që të bindë qytetarët se mund të qeverisë më mirë.
Ku është programi për ekonominë? Cila është zgjidhja për arsimin? Çfarë ofrohet për punësimin e të rinjve, për kulturën, për shëndetësinë dhe për ndalimin e largimit masiv të shqiptarëve nga vendi?
Këto janë pyetjet që duhet të marrin përgjigje nga çdo lëvizje që kërkon të marrë përgjegjësinë për të ardhmen e Shqipërisë.
Maskat nuk mund të zëvendësojnë përgjegjësinë!
Një tjetër shqetësim lidhet me pamjet e protestuesve të maskuar, me zjarrvënien, dëmtimin e institucioneve shtetërore dhe shkatërrimin e pronës publike apo private, aty ku këto veprime janë dokumentuar.
Nëse kërkon drejtësi, nuk mund ta vendosësh shkatërrimin në vend të saj. Nëse kërkon një shtet që respekton ligjin, nuk mund të justifikosh dhunën si mjet për të arritur qëllimet politike.
Institucionet mund të kritikohen, të kundërshtohen dhe të kërkohet reforma e tyre. Por dëmtimi i tyre nuk është reformë. Djegia e një biznesi nuk është protestë kundër korrupsionit. Shkatërrimi i mjediseve publike nuk është dëshmi e emancipimit qytetar.
Dhe një pyetje tjetër mbetet e hapur: kush mban përgjegjësi për kalimin nga protesta te dhuna? Përgjigjja duhet të mbështetet në hetime, prova dhe fakte, jo në hamendësime apo akuza të përgjithshme.
Nuk duhet të fajësohet e gjithë rinia për veprimet e disa individëve. Por as mosha e re dhe as pakënaqësia politike nuk mund të shërbejnë si mburojë për veprime të paligjshme.
Rinia që kërkon të ndërtojë një Shqipëri të re duhet të tregojë se është e aftë të mbrojë edhe vlerat mbi të cilat ndërtohet një shoqëri demokratike.
Kush po e ushqen dezinformimin?
Në ditët e sotme, shqetësimi nuk vjen vetëm nga ajo që ndodh në rrugë, por edhe nga ajo që shfaqet në ekranet e telefonave tanë.
Rrjetet sociale dhe portalet janë kthyer në burime të rëndësishme informacioni, por jo gjithmonë informacioni që përcjellin është i verifikuar. Pamje të shkëputura nga konteksti, video nga ngjarje të tjera, fotografi që mund të mos i përkasin zhvillimeve të ditës dhe tituj që synojnë të nxisin zemërim mund ta çorientojnë opinionin publik.
Shqetësimi im është se, mes informacionit të vërtetë, mund të qarkullojnë edhe materiale të rreme ose të keqinterpretuara, përfshirë pamje nga konflikte në Lindjen e Mesme, të paraqitura në mënyrë që publiku t’i lidhë gabimisht me ngjarjet në Shqipëri.
Për këtë arsye, çdo qytetar duhet të pyesë veten përpara se të shpërndajë një video: Kush e publikoi? Kur është regjistruar? Ku ka ndodhur ngjarja? A e kanë konfirmuar burime të besueshme?
Edhe mediat tradicionale dhe ato vizive kanë një përgjegjësi të veçantë. Informimi nuk duhet të kthehet në propagandë, ndërsa gazetaria nuk duhet të bëhet instrument i nxitjes së urrejtjes apo i manipulimit të qytetarëve.
Në një kohë kur emocionet mund të përdoren për të ndikuar opinionin publik, verifikimi i fakteve është një detyrim profesional dhe qytetar.
Shqipërisë i duhet një rini që ndërton, jo vetëm që kundërshton!
Më dhimbset rinia e atdheut tim. Më dhimbset sepse është brezi që duhet të marrë nesër drejtimin e vendit. Më dhimbset kur shoh të rinj që largohen nga Shqipëria në kërkim të një jete më të mirë, por edhe kur shoh zemërimin e tyre të rrezikojë të shndërrohet në shkatërrim.
Shqipëria ka nevojë për studentë që kërkojnë universitete cilësore, jo vetëm për protesta që përfundojnë në përplasje. Ka nevojë për të rinj që kërkojnë vende pune, paga dinjitoze, institucione të drejta dhe mundësi për të ndërtuar të ardhmen në vendin e tyre.
Nëse rinia nuk gjen përfaqësim te partitë ekzistuese, ajo ka të drejtë të organizohet, të krijojë lëvizje qytetare dhe, nëse dëshiron, edhe një forcë të re politike. Por kjo forcë duhet të ketë program, drejtues të përgjegjshëm, transparencë dhe alternativa të matshme për ekonominë, arsimin, kulturën dhe zhvillimin e vendit.
Nuk mjafton të thuash se gjithçka është e keqe. Duhet të tregosh se si mund të bëhet më mirë.
Nuk mjafton të kërkosh largimin e atyre që qeverisin. Duhet të dëshmosh se çfarë do të bësh ndryshe dhe si do t’u përgjigjesh nevojave të qytetarëve.
A mos vallë e keqja jonë është se nuk mësojmë nga vetvetja?
Më vjen ndër mend një mendim që i atribuohet klerikut dhe autorit At Zef Pllumi: “E keqja e shqiptarëve janë vetë shqiptarët.”
Kjo shprehje duhet të na shërbejë si një thirrje për reflektim, jo si një dënim i përgjithshëm i popullit tonë.
Për dekada me radhë, shqiptarët kanë kërkuar ndryshim, drejtësi dhe një jetë më të mirë. Shumë prej tyre i kanë gjetur këto mundësi larg atdheut, në vendet e Bashkimit Europian, ku jetojnë e punojnë, duke mbajtur lidhjet me familjen dhe vendin e origjinës.
Por çfarë na pengon që vlerat që kërkojmë në Europë t’i ndërtojmë edhe në Shqipëri?
Respekti për ligjin, përgjegjësia qytetare, toleranca ndaj mendimit ndryshe, puna e ndershme dhe llogaridhënia nuk janë privilegje të një populli apo të një shteti. Janë vlera që ndërtohen me kulturë, arsim, institucione të përgjegjshme dhe shembull personal.
Nuk mund të kërkojmë një Shqipëri europiane, ndërsa e trajtojmë kundërshtarin si armik. Nuk mund të kërkojmë drejtësi, ndërsa duartrokasim shkeljen e ligjit kur ajo kryhet nga pala që mbështesim. Dhe nuk mund të kërkojmë një të ardhme më të mirë për fëmijët tanë, nëse u lëmë atyre si trashëgimi vetëm urrejtjen dhe përçarjen.
Një thirrje për arsyen
Nuk po u kërkoj të rinjve të heshtin. Përkundrazi, u kërkoj të flasin më fort përmes ideve, argumenteve, organizimit dhe alternativave konkrete.
Protestoni kur shihni padrejtësi. Kërkoni llogari nga qeveria dhe nga opozita. Kundërshtoni korrupsionin, nepotizmin dhe çdo abuzim me pushtetin. Por mos lejoni që zemërimi t’ju përdoret nga të tjerët dhe as që idealet tuaja të humbasin mes tymit, flakëve dhe shkatërrimit.
Shqipëria nuk ka nevojë për një brez që trashëgon gabimet e së shkuarës. Ka nevojë për një brez që i njeh ato, mëson prej tyre dhe guxon të ndërtojë një rrugë të re.
Rinia është e ardhmja e atdheut, por e ardhmja nuk fitohet vetëm duke rrëzuar atë që ekziston. Ajo fitohet duke ditur se çfarë do të ndërtosh në vend të saj.
Dhe pyetja që dua t’ia lë ndërgjegjes së çdo të riu shqiptar është kjo:
Nëse nesër ju besohet drejtimi i Shqipërisë, çfarë vendi do t’u lini fëmijëve tuaj: një vend të djegur nga urrejtja apo një atdhe të ndërtuar mbi dijen, drejtësinë, punën dhe përgjegjësinë?
Kjo është sfida e vërtetë e rinisë shqiptare. Dhe kjo është përgjegjësia që historia do t’i kërkojë çdo brezi.
Vladimir Selamaj
Fier
17-10-2026
Burimi/Facebook
Leave a Reply