Komunikata nr. 59 është një nga dokumentet më të diskutuara të luftës së Kosovës. E botuar në vjeshtën e vitit 1998 në emër të Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së, ajo e vendosi Gani Gecin në qendër të një akuze që do ta ndiqte familjen Geci për gati tre dekada. Pas aktgjykimit të 16 shtatorit 2026 në Hagë, debati është rikthyer sërish.
Çfarë shkruhej në Komunikatën 59?
Komunikata doli pas vdekjes së Abedin Rexhës – Sandokanit. Në pjesën që i referohej Gani Gecit, ai akuzohej se kishte vrarë Rexhën dhe përshkruhej si “kolaboracionist me damkë”. Dokumenti pretendonte gjithashtu se Geci ishte parë i maskuar duke u prirë forcave policore serbe gjatë veprimeve kundër civilëve në Drenicë.
Këto pretendime u kundërshtuan menjëherë nga pjesëtarë të UÇK-së në Llaushë, Prekaz dhe zona përreth. Në reagimin e tyre thuhej se Geci kishte qenë luftëtar dhe se gjatë ofensivave kishte qëndruar me luftëtarët shqiptarë. Komunikata 59 nuk mbante as nënshkrim dhe as vulë, megjithëse ishte paraqitur në emër të Shtabit të Përgjithshëm.
Pikërisht autorësia e saj do të bëhej më vonë një nga pikat më të debatueshme.
Përplasja që vazhdoi për dekada
Familja Geci e ka kundërshtuar vazhdimisht përmbajtjen e komunikatës dhe ka pretenduar se ajo kishte krijuar terren për sulme ndaj familjes.
Në dëshminë e tij në Hagë në tetor 2024, Fadil Geci e quajti Komunikatën 59 të rreme, shpifëse dhe dashakeqe. Ai deklaroi se familja e tij kishte dy vëllezër të plagosur dhe dy shokë të vrarë, pasoja që ai i lidhi me klimën e krijuar nga komunikata.
Kjo është dëshmia dhe interpretimi i Fadil Gecit; lidhja shkakësore mes komunikatës dhe ngjarjeve të mëvonshme duhet dalluar nga konstatimet gjyqësore për secilin rast.
Rexhep Selimi, Hashim Thaçi dhe debati për autorësinë
Komunikata 59 u trajtua edhe në procesin gjyqësor në Dhomat e Specializuara. Prokuroria paraqiti versionin e saj për rrethanat në të cilat dokumenti ishte hartuar dhe për komunikimet mes drejtuesve të atëhershëm të UÇK-së.
Në materialet e çështjes janë trajtuar deklarata të Rexhep Selimit për komunikatën dhe pretendimet e Prokurorisë lidhur me Hashim Thaçin. Thaçi, nga ana tjetër, ka mohuar publikisht se qëndronte pas saj.
Vetë fakti se ekzistojnë versione të ndryshme është arsyeja pse autorësia duhet paraqitur me kujdes dhe jo si një fakt i pakontestueshëm.
Fadil Geci e riktheu Komunikatën 59 në sallën e Hagës
Gjatë dëshmisë së tij në vitin 2024, Fadil Geci u pyet gjerësisht për komunikatën, për Abedin Rexhën dhe për raportet politike e ushtarake të asaj kohe.
Në sallën e gjyqit iu prezantuan edhe materiale e deklarata të mëhershme që lidhen me Gani Gecin dhe Komunikatën 59. Kjo bëri që një debat i vjetër i Kosovës të kalonte nga studiot televizive dhe arkivat e gazetave drejtpërdrejt në procesin gjyqësor në Hagë.
Çfarë ndryshoi pas aktgjykimit?
Më 16 shtator 2026, menjëherë pas shpalljes së aktgjykimit të shkallës së parë ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit, Gani Geci reagoi publikisht.
Në reagimin e tij ai veçoi pikërisht Rexhep Selimin dhe Jakup Krasniqin, duke thënë se ata “në Hagë e thanë të vërtetën”. Ai falënderoi gjithashtu gazetarin Milaim Zeka për atë që e përshkroi si kontribut në zbardhjen e Komunikatës 59.
Ky është vlerësimi i Gecit për atë që doli gjatë procesit dhe nuk duhet ngatërruar automatikisht me një konstatim të aktgjykimit pa iu referuar pjesëve konkrete të vendimit.
Geci i kërkon falje publike edhe Kurtit
Reagimi i Gecit nuk përfundoi me Hagën.
Ai iu drejtua kryeministrit Albin Kurti duke i kërkuar që të fshijë një postim të publikuar në Facebook më 9 tetor 2024 dhe t’i kërkojë falje publike.
Kështu, një dokument i publikuar 28 vjet më parë është rikthyer sërish në qendër të debatit politik.
Pse Komunikata 59 vazhdon të jetë kaq e ndjeshme?
Sepse debati rreth saj prek njëkohësisht luftën, përplasjet e brendshme politike, raportet mes figurave të UÇK-së dhe LDK-së, dhunën e pasluftës dhe, tash, dëshmitë e administruara në Hagë.
Ajo që dihet është se Komunikata 59 përmbante akuza jashtëzakonisht të rënda ndaj Gani Gecit, se ato u kundërshtuan publikisht që në atë kohë dhe se dokumenti u bë pjesë e diskutimeve dhe provave të trajtuara në procesin e Hagës.
Ajo që vazhdon të kërkojë kujdes është ndarja mes asaj që kanë pretenduar palët ndër vite dhe asaj që është vërtetuar juridikisht.
Pas aktgjykimit të shtatorit 2026, Gani Geci e konsideron çështjen të ndriçuar në një masë të rëndësishme. Pikërisht ky reagim e ka kthyer Komunikatën 59, edhe një herë, në një nga dokumentet më të debatueshme të historisë së luftës dhe pasluftës në Kosovë.
Burimi/Facebook/N’Kohe +
Leave a Reply