Propozimi I’m per ta ndalur këtë të keqe kombëtare, nuk është mentalitet nacionalist po një shërbim ndaj vendit.
Ja disa raste konkrete të diteve të fundut:
(i) projekti I aktorit te madhërishm turk ne Vlore;
(ii) ngjyrosja e naftës- shërbim qe kudo ne BE e bëjnë shteti jo privati;
(iii) publike- private per blerjet e përqendruara për mjeksinë- kudo në BE duke filluar nga pervoja italiane bejne entet dhe agjensitë publike dhe jo private.
Në mbështetje te kesaj kerkese ju lutem kush deshiron mund të lexoj shembujt brenda BE-se.
Dite te mbare!
A
Opozita ose mazhoranca të reja që vijnë në pushtet shpesh përballen me koncesione, privatizime apo Partneritete Publik-Privat (PPP) të lidhura nga qeveritë paraardhëse. Kërcënimi i Andreas Papandout në Greqinë e viteve ’80 për “rishtetëzim” (*renationalization*) të kompanive strategjike apo shërbimeve publike është një shembull klasik i retorikës politike përballë realitetit juridik dhe ekonomik.
Në historinë evropiane ka pasur raste të ndryshme: disa përpjekje kanë dështuar për shkak të kostove financiare,
Ndërsa në raste të tjera janë përdorur “mekanizma të suksesshëm ligjorë dhe rregullatorë për të
(i) anuluar,
(ii) rimarrë ose
(iii) ristrukturuar këto kontrata.
Pa shkaktuar kolaps financiar.
1. Modelet e Suksesshme në Evropë
A. Rilidhja dhe Rimarrja e Shërbimeve Publike.
Në Evropën Perëndimore, kjo njihet si Remunicipalisation/kthimi i shërbimeve urbane nën menaxhimin publik lokale.
Uji dhe Mbetjet në Paris (Francë): Në vitin 2010, bashkia e Parisit vendosi të mos e rinovonte kontratën e koncesionit të ujit me dy gjigantët Suez dhe Veolia.
Nën drejtimin e një koalicioni të majtë, qeverisja lokale priti përfundimin e kontratës ekzistuese dhe krijoi operatorin publik Eau de Paris.
Kjo shmangu penalitetet gjyqësore dhe u konsiderua me sukses sepse uli tarifën e ujit me rreth 8% dhe rriti cilësinë e shërbimit.
Energjia Elektrike në Gjermani.Nga viti 2007 deri më sot, me dhjetëra qytete gjermane (përfshirë Hamburgun dhe Berlinin) kanë votuar ose vendosur që rrjetet e shpërndarjes së energjisë të mos lihen më te kompanitë private Vattenfall apo E.ON, por t’u rikthehen ndërmarrjeve publike komunale (*Stadtwerke*).
Rruga më e suksesshme ishte përdorimi i klauzolave të afatit të përfundimit të koncesionit ose blerja e aksioneve përmes referendumeve lokale, pa shkelur ligjin e konkurrencës.
B. Rikthimi i Geopolitikës mbi Infrastrukturën Strategjike
Aeroporti i Cyrihut / Hekurudhat në Zvicër.Forcat politike zvicerane kanë parandaluar privatizimin e plotë të infrastrukturës duke përdorur instrumentin e referendumit popullor.
Sa herë që ka pasur tentativa për konsolidim privat në shërbimet publike transistuese, vota popullore ka bllokuar kalimin e kontrollit privat.
2. Si i kanë parandaluar ose zgjidhur opozitat këto kontrata pas ardhjes në pushtet?
Strategjitë e suksesshme ligjore kanë funksionuar përmes këtyre rrugëve:
1. Rishikimi i Ligjshmërisë dhe Auditimi Financa: Në vend që të anulohet kontrata për arsyetime politike, qeveria e re fillon auditime të thelluara ligjore dhe teknike.
Nqs kontrata përmban elemente korruptive, shkelje të procedurave të prokurimit apo mospërmbushje të standardeve të shërbimit, ajo shpallet e pavlefshme ose anulohet pa penalitet.
2.Mos-rinovimi në Përfundim të Afatit
Mënyra më e pastër ekonomikisht është lënia e koncesionit të konsumohet deri në fund të afatit të caktuar dhe ndryshimi i kuadrit ligjor për të mos lejuar më privatizim.
3.Blerja e Aksioneve nga Shteti (*Buy-out*)
Shteti përdor klauzolat e daljes së parakohshme (*early termination clauses*) të parashikuara në vetë kontratën e PPP-së, duke shpërblyer pjesërisht partnerin privat bazuar në investimin real të kryer, por duke marrë kontrollin e plotë të shërbimit.
## 3. Ku ka pasur dështime ose leksione?
Retorika e papërpunuar për “shpronësim” ose “rishtetëzim me forcë” shpesh ka dështuar sepse:
Penalitetet në Arbitrazh: Shtetet evropiane mbrohen nga traktatet e investimeve dypalëshe (BITs).
Anulimi unilateral i një koncesioni pa bazë ligjore provuese sjell gjoba miliarda eurosh.
Përvoja evropiane tregon se opozitat e suksesshme që kanë parandaluar ose zhbërë privatizimet e dëmshme, nuk e kanë bërë këtë përmes aktet subversive politike, por përmes:
(i) auditimit rigoroz ligjor,
(ii) përdorimit të
referendumeve lokale,
(iii) kthimit të shërbimeve
publike nën menaxhim
komunal në çastin e
përfundimit të
kontratave.
Burimi/Facebook
Leave a Reply