Politika e vendosjes së taksave mbi rrugët është bërë një temë e nxehtë debati në Shqipëri. Teksa shumë qytetarë nuk janë kundër pagesës për infrastrukturë cilësore, shqetësimi kryesor mbetet mënyra e zbatimit të saj. Sot, situata është bërë edhe më problematike me fillimin e aplikimit të taksës në rrugën Thumanë-Kashar dhe me planet për ta zbatuar në aksin Milot-Balldren pas përfundimit të tij. Në të njëjtën kohë, rruga Milot-Morinë vijon të jetë me pagesë, ndërsa jugut të Shqipërisë vazhdojnë t’i mungojnë rrugët e tilla me tarifa. Kjo situatë ka ngritur disa shqetësime të thella dhe të justifikuara për drejtësinë dhe barazinë e këtyre masave.
Pse vetëm në veri dhe qendër?
Një nga pyetjet më të mëdha që ngrihet është: pse rrugët me pagesë fokusohen kryesisht në veri dhe qendër të Shqipërisë? Rruga Thumanë-Kashar, një aks i rëndësishëm për të lidhur Tiranën me pjesën veriore të vendit, tashmë është kthyer në rrugë me tarifë, ndërsa rruga Milot-Balldren pritet të ndjekë të njëjtin model.
Nga ana tjetër, akset kryesore të jugut, si Rruga e Bregut apo rruga drejt Sarandës, mbeten të lira, pavarësisht se janë të frekuentuara gjatë gjithë vitit, sidomos nga turistë. Kjo ndarje krijon një perceptim të fortë diskriminimi, duke theksuar se pjesa veriore dhe qendrore e vendit po përballet me barrë të pabarabartë financiare krahasuar me jugun.
Mungesa e rrugëve alternative
Një aspekt tjetër shqetësues është mungesa e rrugëve alternative për akset me pagesë. Në rastin e rrugës Milot-Morinë, përdoruesit janë të detyruar ta kalojnë këtë aks pasi nuk ekziston një rrugë dytësore që të ofrojë një opsion të lirë. E njëjta situatë po ndodh me rrugën Thumanë-Kashar dhe do të ndodhë me rrugën Milot-Balldren.
Në shumicën e vendeve të zhvilluara, rrugët me pagesë janë të shoqëruara nga rrugë alternative pa tarifë. Kjo jo vetëm që respekton të drejtën e lëvizjes së lirë të qytetarëve, por edhe u ofron përdoruesve mundësinë për të zgjedhur bazuar në buxhetin e tyre. Në mungesë të kësaj alternative, qytetarët shqiptarë ndihen të detyruar të paguajnë, edhe kur financat e tyre nuk e lejojnë.
Transparenca dhe drejtësia
Një tjetër shqetësim është transparenca mbi mënyrën si menaxhohen të ardhurat nga këto taksa. Në rastin e rrugës Milot-Morinë, ende nuk ka një raport të qartë për sa shumë të ardhura janë mbledhur dhe ku janë investuar ato. A përdoren këto fonde për mirëmbajtjen e rrugëve ekzistuese apo për ndërtimin e rrugëve të reja?
Rruga Thumanë-Kashar dhe Milot-Balldren, si projekte të reja, gjithashtu kanë ngritur pikëpyetje mbi mënyrën e financimit dhe drejtimin e fitimeve nga tarifat. Kush përfiton nga këto projekte? A janë këto fonde të përfshira në një plan të qartë zhvillimi kombëtar, apo shërbejnë vetëm për interesa të ngushta private?
Barrë financiare për qytetarët dhe bizneset
Përveç individëve, edhe bizneset po ndihen të rënduara nga këto politika. Rrugët me pagesë, sidomos ato që lidhin qendrën dhe veriun, janë rrugë kyçe për transportin e mallrave dhe aktivitetet tregtare. Kostot shtesë të transportit ndikojnë drejtpërdrejt në çmimet e mallrave dhe shërbimeve, duke e bërë jetën më të shtrenjtë për qytetarët dhe duke ulur konkurrueshmërinë e bizneseve.
Një qasje gjithëpërfshirëse është e nevojshme
Për të shmangur këtë pabarazi dhe për të siguruar një zhvillim të qëndrueshëm të infrastrukturës, qeveria duhet të adoptojë një politikë gjithëpërfshirëse dhe transparente:
1. Krijimi i rrugëve alternative: Çdo rrugë me pagesë duhet të ketë një alternativë të lirë për të garantuar lirinë e lëvizjes së qytetarëve.
2. Barazia në shpërndarjen e taksave: Nëse vendoset të ketë rrugë me pagesë, ato duhet të përfshijnë edhe jugun e Shqipërisë, për të shmangur perceptimin e diskriminimit gjeografik.
3. Transparencë e plotë mbi menaxhimin e të ardhurave: Çdo lek i mbledhur nga taksat duhet të raportohet publikisht dhe të investohet për përmirësimin e infrastrukturës në të gjithë vendin.
Një apel për drejtësi
Shqipëria është një vend i vogël, me një potencial të madh zhvillimi, por politikat e pabarabarta si këto vetëm sa thellojnë hendekun mes rajoneve dhe minojnë besimin e qytetarëve tek institucionet. Rrugët nuk janë thjesht një mjet transporti; ato janë një simbol i unitetit kombëtar dhe i drejtësisë sociale. Nëse ato përdoren për të favorizuar një rajon mbi tjetrin, atëherë ky unitet vihet seriozisht në pikëpyetje.
Qytetarët shqiptarë meritojnë një infrastrukturë moderne dhe të barabartë, ku të gjithë paguajnë sipas mundësive dhe përfitojnë sipas nevojave. Vetëm atëherë mund të themi se po ndërtojmë një Shqipëri për të gjithë, jo për disa.
Burimi/Facebook
Leave a Reply