Ebola konsiderohet si një prej epidemive më të rrezikshme që është përhapur me shpejtësi në disa vende të Afrikës perëndimore. Origjina e virusit është e panjohur, por sipas të dhënave të deritanishme, lakuriqët e natës janë “rezervuarë” të virusit.
Ebola mund të konsiderohet edhe si “virusi i maktheve”. Vdekshmëria e të infektuarve me të është 90% dhe për disa kohë mendohej se do të ishte mortaja e dytë, si ajo e viteve 1400. Sëmundja për herë të parë është lajmëruar në vitin 1976 në provincën ekuatoriale të Zairesë, 350 km larg nga Sudani.
Por, çfarë duhet të dimë për virusin Ebola? Shpërthimi i Ebolës është më i madhi në histori. Përhapja në Liberi, Guine dhe Sierra Leone ka infektuar më shumë se 1300 njerëz dhe ka vrarë më shumë se 700 gjatë këtij viti.
Drejtori i Përgjithshëm i Organizatës Botërore të Shëndetësisë ka dhënë alarmin se shpërthimi ka dalë jashtë kontrollit dhe se pasojat mund të jenë katastrofike në humbjen e njerëzve dhe në rritjen e krizave ekonomike nëse nuk bëhen përpjekje më të mëdha që tani. Shkalla e tanishme e vdekjes është rreth 70%. Ata që e përballuan më lehtë, ishin ata pacientë që kërkuan ndihmë të menjëhershme mjekësore.
Nuk ka vaksinë ose shërim për Ebolën. Ajo mund të duket si sëmundjet e tjera. Sipas OBSH-së, shenjat e para të infeksionit me Ebola përfshijnë ethe, dhimbje koke, dhimbje të muskujve dhe dhimbje të fytit. Mund të jetë e vështirë për të dalluar ndërmjet Ebolës dhe malarjas, etheve të tifos apo kolerës.
Ebola mund të përhapet vetëm nëpërmjet lëngjeve trupore. Njerëzit duhet të bien në kontakt me lëngjet trupore (gjak, djersë, pështymë) nga personi i infektuar.
Cfarë po bëhet për të luftuar Ebolën? Për të parandaluar përhapjen e këtij virusi kërkohen para’. OBSH-ja thotë se duhet të organizohet një fushatë me 100 milionë dollarë për të vënë më shumë para’ dhe ekspertë në dispozicion në tre vendet ku ka shpërthyer epidemia.
Ebola ka tronditur botën kohët e fundit, por ekzistojnë viruse edhe më të rrezikshme se ajo në planetin tonë. Ekspertët e shëndetit publik në SHBA kanë listuar 5 viruse që janë po aq të rrezikshëm e ndoshta më shumë se Ebola.
Tërbimi – Sipas qendrave për kontrollimin dhe parandalimin e sëmundjeve në SHBA, gjatë 100 viteve të fundit tërbimi ka rënë ndjeshëm si kërcënim i shëndetit publik. Aktualisht, çdo vit vdesin 2 persona të infektuar nga ky virus, i cili është transmetuar tek njerëzit përmes pështymës kur ata janë kafshuar nga kafshët e infektuara.
Virusi HIV – Edhe pse numri i vdekjeve të shkaktuara nga ky virus ka rënë vitet e fundit, sipas OBSH-së 1.6 milionë persona vdesin çdo vit nga kjo sëmundje. Virusi sulmon qelizat imune të një personi dhe dobëson sistemin imunitar me kalimin e kohës, duke e bërë shumë të vështirë për individin të luftojë sëmundjet e tjera.
Gripi – Mund të mos tingëllojë shumë i frikshëm, por gripi vret më shumë persona se Ebola gjatë një viti. Nuk mund të flitet për shifra ekzakte, por është një ndër sëmundjet më vdekjeprurëse.
Viruset e bartura nga mushkonjat – Një numër i madh i sëmundjeve përhapen përmes mushkonjave. Viruse të tilla si ethet tropikale, virusi i Nilit apo ethet e verdha shkaktojnë rreth 50 mijë viktima në vit. Edhe malarja transmetohet përmes mushkonjave.
Rotavirusi – Ky virus gastrointestinal është një problem shumë serioz për fëmijët e të gjithë botës. Rreth 111 milionë raste raportohen çdo vit nga ky virus.
/ Top Channel
Çfarë është Ebola dhe si duhet të mbrohemi prej saj
Nuk bën të krijojmë panik, është gjë e mirë që virusi nuk po përhapet lehtë. Infeksioni mund të merret nga kontakti me lëngjet e trupit të personit të infektuar apo të kafshës së infektuar. Por mund të bartet edhe nëpërmjet marrëdhënieve seksuale, e jo nëpërmjet ajrit siç është rasti me virusin e gripit. “Nuk mund të bëhet infektimi nëpërmjet objekteve, përveç rasteve nëse objekti është i kontaminuar me gjak apo me lëngje trupore të të infektuarit, me mbajtje në dorë, prekje me dorë në transportin publik.
Nuk transmetohet përmes ushqimeve, përveç rasteve nëse mish nuk është nga kafshët e infektuara”-shkruan Telegrafi. Kjo sëmundje infektive shfaqet me ethe të përnjëhershme, dhimbje koke dhe muskuj, dhimbje të fytit dhe dobësi, e ndjekur nga diarre, të vjella dhe dhimbje barku. Në disa raste, sëmundja shkakton skuqjen e syve, tkurrje të diafragmës, gjakderdhje të brendshme dhe të jashtme. Derisa infeksioni përparon, pacientët vuajnë nga mundimi, tharje të fytit dhe mosfunksionimi i veshkave.
Epidemiologët besojnë se virusi Ebola vjen te njeriu si rezultat i kontaktit të tij me lakuriqët e natës. Virusi Ebola transmetohet në kontakt të drejtpërdrejtë me gjakun, me lëngjet biologjike ose me lëkurën e njerëzve dhe kafshëve të infektuar. Simptomat e para të virusit shfaqen pas 21 ditësh dhe njerëzit nuk mund të testohen para se të shfaqen ato.
Diagnostikimi i hershëm klinik është i vështirë, sepse simptomat nuk janë specifike. Megjithatë. Nëse një pacient dyshohet për Ebola, ai duhet izoluar dhe departamentet e shëndetësisë duhet të kontaktohen menjëherë. Testet përfundimtare për këtë virus janë ELISA dhe PCR; gjithashtu mund të përdoret edhe kultivimi i viruseve.
“Ebola dhe infeksione të ngjashme shpërndahen më së shumti nga kontakti direkt i lëngje trupore, thotë Nick Beeching, ligjërues në Shkollën e Liverpoolit të Mjekësisë Tropikale në Angli. Ndryshe, ky virus është vdekjeprurës për 20 deri në 90 për qind të të infektuarve – varësisht nga fuqia e tij. Virusi aktual i përket tipit Ebola-Sudan shkakton vdekjen e 70 për qind të të infektuarve.
Momentalisht nuk ekziston asnjë ilaç për shërimin nga Ebola. Pacientët trajtohen me terapi mbështetëse, e cila përfshin balancimin e lëngjeve, duke ruajtur nivelin e tyre të oksigjenit dhe tensionin e gjakut, si dhe trajtimin e tyre për çdo infeksion të ndërlikuar. Disa edhe mbijetojnë. Rekomandohet shmangia e kontakteve me kafshë të ngordhura dhe mos ngrënien e mishit të këtyre kafshëve, pasi mund të jenë burim i virusit.
(o.d/BalkanWeb)
5 gjëra që ju duhet të dini rreth Ebola-s
Një shpërthim i Ebola në perëndim të Ugandës ka vrarë 14 njerëz, sipas njoftimeve të lajmeve. Këtu janë pesë gjëra që ju duhet të dini në lidhje me këtë infeksion virulent dhe shpesh vdekjeprurëse:
Çfarë është Ebola?
Ebola, i njohur zyrtarisht si Ebola, ethe hemorragjike, është një sëmundje e rëndë e shkaktuar nga virusi Ebola që së pari u njoh në Afrikë në vitin 1976.
Simptomat e hershme mund të përfshijnë ethe, dhimbje koke dhe muskuj, dhimbje të fytit dhe dobësi, e ndjekur nga diarre, të vjella dhe dhimbje barku, sipas Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve. Në disa raste, sëmundja shkakton skuqjen e syve kuqe, hiccups dhe gjakderdhje të brendshme dhe të jashtme.
Deri në 90 për qind e njerëzve që janë të infektuar me Ebola vdesin prej tij, sipas Institutit Kombëtar të Shëndetësisë.
Shpërthimet kanë ndodhur në vendet afrikane, duke përfshirë Republikën Demokratike të Kongos, Gaboni, Sudan, Bregu i Fildishtë, Uganda dhe Republikën e Kongos.
Si ajo transmetohet?
Njerëzit nuk janë ushtritë natyrore të virusit Ebola, dhe kjo është besuar se personi i parë në shpërthim u bë i infektuar nëpërmjet kontaktit me një kafshë të infektuar. Kafshët që janë raportuar me të dhe kanë përhapur sëmundjen tek njerëzit janë chimpanzetë, Gorillat , antilopat e pyjeve dhe majmunat cynomolgus, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë. Pasi një person është infektuar, sëmundja mund të përhapet nga personi në person përmes kontaktit me sekrecione me gjak, pështymë, mukusit ose të tjera. Në vendet ku Ebola ka ndodhur, sëmundja është e përhapur shpesh në mjedise të kujdesit shëndetësor ku punëtorët kanë pasur kontakt me pacientët dhe nuk veshin rroba mbrojtëse apo maska, CDC thotë. Ri-përdorimi i gjilpërave të kontaminuara mund të përhapë sëmundjen.
Hulumtuesit ende nuk e dinë ku Ebola natyrisht banon. Studimet kanë treguar se lakuriqët e natës mund të jenë të infektuar me virusin dhe mbijetojnë pa simptoma të sëmundjes, sipas OBSH-së.
Sa njerëz janë infektuar?
Që kur Ebola u zbulua, rreth 1,850 raste dhe më shumë se 1200 vdekje janë raportuar, sipas OBSH-së.
Ebola nuk ka shkaktuar sëmundje në Shtetet e Bashkuara. Në vitin 1990, studiuesit në Virxhinia dhe Texas u infektuan me një lloj të virusit Ebola nga kontakti me majmunët e importuara, thotë CDC (qendra e kontrollit shëndetsor). Mirëpo, lloji Ebola në këto raste, tani quhet Ebola-Reston, dhe nuk shkaktojn simptoma të njerëzit, edhe pse ajo ishte fatal në majmunët.
A ka ndonjë kurë?
Pacientët me Nr Ebola janë trajtuar me terapi mbështetëse, e cila përfshin balancimin e lëngjeve, duke ruajtur nivelin e tyre të oksigjenit dhe tensionin e gjakut, si dhe trajtimin e tyre për çdo infeksion të ndërlikuar, thotë CDC.
Leave a Reply