TË SHITUR E TRADHTARË, NË PËRPJEKJE PËR TË VRARË, SHANTAZHUAR DHE KOMPROMETUAR ATDHETARËT ,PARA SE TË ETIKETOHESHIN TË TJERËT, ISHIN SHANTAZHUAR DHE ETIKETUAR RUGOVA DHE RRETHI I TIJ
16 vjet përballje: nga represioni i Millosheviçit te vrasjet, rrëmbimet dhe atentatet ndaj Rugovës dhe bashkëpunëtorëve të tij
Një kronologji e dhimbshme e presioneve, kërcënimeve dhe dhunës politike; këto janë vetëm disa nga rastet më të rëndësishme. Për ta shkruar tërë këtë histori do të duhej një libër me mbi 1000 faqe.
Historia e Ibrahim Rugovës dhe e LDK-së nuk mund të shkëputet nga historia e represionit politik në Kosovë.
Që nga themelimi i Lidhjes Demokratike të Kosovës, më 23 dhjetor 1989, e deri në vdekjen e Presidentit Ibrahim Rugova, më 21 janar 2006, Rugova dhe bashkëpunëtorët e tij u përballën me një periudhë të gjatë represioni, kërcënimesh, presionesh politike, përpjekjesh për komprometim, rrëmbimesh, vrasjesh dhe atentatesh.
Ajo që po paraqitet këtu është vetëm minimumi i kësaj historie. Janë përzgjedhur disa nga rastet më të rëndësishme dhe më të dokumentuara, që patën jehonë të madhe në atë kohë.
Për ta përshkruar të gjithë kronologjinë e dhunës dhe vrasjeve politike ndaj Rugovës, LDK-së dhe bashkëpunëtorëve të tij, do të nevojitej një hulumtim shumë më i gjerë dhe një libër i tërë.
23 DHJETOR 1989 — THEMELIMI I LDK-SË
Më 23 dhjetor 1989 u themelua Lidhja Demokratike e Kosovës dhe Ibrahim Rugova u bë figura qendrore e saj.
Kjo ndodhi në një periudhë kur regjimi i Slobodan Miloševićit kishte shfuqizuar autonominë e Kosovës dhe po e forconte kontrollin politik e policor mbi shqiptarët.
Rugova zgjodhi rrugën e rezistencës politike dhe paqësore dhe shumë shpejt u shndërrua në figurën kryesore politike të shqiptarëve të Kosovës.
1990–1991 — REPRESIONI SHTETËROR SERB DHE NDJEKJA E LDK-SË
Gjatë këtyre viteve, shqiptarët e Kosovës u përballën me largime nga puna, mbyllje të institucioneve, arrestime dhe represion të gjerë.
LDK-ja ndërtoi institucionet paralele shqiptare, ndërsa Rugova u bë simboli politik i rezistencës paqësore.
Regjimi i Beogradit e shihte këtë organizim si sfidë ndaj kontrollit serb mbi Kosovën.
1992 — RUGOVA ZGJIDHET PRESIDENT
Në vitin 1992, Rugova u zgjodh president i strukturave politike paralele të Kosovës.
LDK-ja kishte mbështetje të gjerë dhe kërkesa për pavarësinë e Kosovës e vendosën Rugovën në qendër të përplasjes politike me Beogradin.
1998 — DHUNA SHTOHET EDHE BRENDA SKENËS SHQIPTARE
Viti 1998 shënoi një kthesë të rëndë.
Përveç luftës ndërmjet forcave serbe dhe UÇK-së, u shtuan edhe përplasjet ndërmjet forcave dhe strukturave politike shqiptare.
Dokumente dhe raporte ndërkombëtare të periudhës evidentojnë se disa nga bashkëpunëtorët dhe zyrtarët e LDK-së u vranë, u plagosën ose u ndaluan.
PRANVERË 1998 — ZYRTARË TË LDK-SË NDALOHEN NË DRENICË
Disa zyrtarë të strukturave paralele të Kosovës, përfshirë Fatmir Sejdiun, u mbajtën për disa ditë në zonën e Drenicës të kontrolluar nga UÇK-ja.
Ka edhe dëshmi dhe pretendime të bëra më vonë për mënyrën e trajtimit dhe marrjes në pyetje të tyre, por këto pretendime duhet të dallohen nga faktet e dokumentuara gjyqësisht.
21 SHTATOR 1998 — VRITET AHMET KRASNIQI
Më 21 shtator 1998, në Tiranë u vra Ahmet Krasniqi, ministër i Mbrojtjes në qeverinë e Kosovës në ekzil të lidhur me Rugovën dhe komandant i FARK-ut.
Ai u qëllua për vdekje nga persona të armatosur.
Vrasja e tij mbetet një nga episodet më të rënda të konfliktit politik shqiptar të asaj periudhe. Përgjegjësia për vrasjen nuk duhet t’i atribuohet si fakt përfundimtar një strukture të caktuar pa prova dhe vendim gjyqësor.
24–25 SHTATOR 1998 — ATENTATI NDAJ SABRI HAMITIT
Pak ditë më vonë, më 24 shtator 1998, Sabri Hamiti, një nga bashkëpunëtorët më të afërt të Rugovës dhe figurë e rëndësishme e LDK-së, u qëllua para banesës së tij në Prishtinë.
Ai u plagos rëndë: dy plumba e goditën pranë zemrës dhe një tjetër i theu krahun.
Hamiti mbijetoi.
Ngjarja u raportua gjerësisht si një atentat ndaj një figure të rëndësishme të kampit politik të Rugovës.
11 JANAR 1999 — VRITET ENVER MALOKU
Më 11 janar 1999 u vra në Prishtinë Enver Maloku, gazetar, drejtues i Qendrës për Informim të Kosovës dhe bashkëpunëtor i afërt i Ibrahim Rugovës.
Maloku ishte një nga zërat kryesorë të informimit të Kosovës dhe një figurë e rëndësishme e rrethit politik të Rugovës.
Autorët nuk u identifikuan përfundimisht. Raportimet e kohës përmendnin edhe dyshime për motive politike, por përgjegjësia konkrete nuk duhet paraqitur si e provuar pa një vendim gjyqësor.
SHKURT 1999 — RAMBUJE
Rugova mori pjesë në negociatat e Rambujesë.
Përpjekja e tij ishte që çështja e Kosovës të zgjidhej përmes një procesi politik ndërkombëtar dhe jo përmes një lufte të pakufishme.
Por negociatat nuk e ndalën ofensivën serbe.
24 MARS 1999 — FILLON FUSHATA E NATO-S
Më 24 mars 1999 NATO filloi bombardimet ndaj forcave jugosllave/serbe.
Rugova qëndroi në Prishtinë gjatë kësaj periudhe.
Sipas dëshmisë së tij para Tribunalit të Hagës, ai pa përkeqësimin e situatës, dëbimin e shqiptarëve dhe lëvizjen e forcave serbe.
31 MARS 1999 — RUGOVA MERRET NË ARREST SHTËPIAK
Më 31 mars 1999, forcat serbe hynë në shtëpinë e Rugovës në Prishtinë.
Vendimi gjyqësor i Tribunalit për rastin Đorđević dokumenton se forcat serbe hynë në shtëpi dhe se Rugova, familja e tij, bashkëpunëtorët dhe të tjerë u mbajtën aty.
Adnan Merovci, sekretari i Rugovës, u rrah gjatë këtij incidenti.
2 PRILL 1999 — RUGOVA DETYROHET TË TAKOHET ME MILOSHEVIÇIN
Rugova u dërgua në Beograd për t’u takuar me Slobodan Miloševićin dhe për t’u shfaqur në televizionin serb.
Në dëshminë e tij në Hagë, Rugova deklaroi se nuk kishte shkuar me dëshirë dhe se ishte paralajmëruar se do të kishte pasoja nëse nuk shkonte.
Ai e konsideroi paraqitjen si pjesë të propagandës së regjimit serb dhe si përpjekje për ta komprometuar politikisht.
4 MAJ 1999 — RUGOVA LARGOHET NGA KOSOVA
Pas javëve nën kontrollin e regjimit serb, Rugova u largua nga Kosova dhe shkoi në Itali.
16 MAJ 1999 — ZHDUKET UKSHIN HOTI
Më 16 maj 1999 u pa për herë të fundit Ukshin Hoti, i cili ishte nxjerrë nga burgu i Dubravës.
Që nga ajo ditë, fati i tij mbeti i pazbardhur.
Hoti ishte një nga figurat më të njohura të lëvizjes politike dhe kombëtare shqiptare. Ai ishte burgosur disa herë nga regjimi serb.
Ky rast duhet trajtuar veçmas nga lista e vrasjeve të LDK-së, sepse Hoti nuk ishte thjesht një zyrtar i LDK-së, por një figurë e gjerë e lëvizjes kombëtare shqiptare.
PASLUFTA — DHUNA POLITIKE NUK PËRFUNDON ME 12 QERSHOR 1999
Për shumë shqiptarë, përfundimi i luftës nuk nënkuptoi përfundimin e dhunës politike.
Pas hyrjes së forcave ndërkombëtare në Kosovë, filluan edhe përplasjet e rënda ndërmjet strukturave të ndryshme politike shqiptare.
Në shënjestër u vunë edhe figura të LDK-së dhe bashkëpunëtorë të Rugovës.
2 NËNTOR 1999 — VRITET HAKI IMERI
Haki Imeri, veprimtar i LDK-së dhe anëtar i strukturave lokale të saj, u rrëmbye më 20 tetor 1999 dhe më pas u gjet i vrarë më 2 nëntor.
Rasti lidhet me valën e dhunës politike të pasluftës në Drenicë.
International Crisis Group dokumentoi se Imeri ishte rrëmbyer dhe vrarë dhe se gjatë hetimit kishte dyshime për përfshirjen e personave të lidhur me ish-struktura të UÇK-së, por kjo nuk duhet paraqitur si përgjegjësi e provuar gjyqësisht.
15 QERSHOR 2000 — VRITET ALIL DRESHAJ
Alil Dreshaj, politikan i lartë i LDK-së, u vra më 15 qershor 2000
ai u qëllua për vdekje nga persona që mbanin shenja të ish-UÇK-së.
Edhe në këtë rast, duhet bërë dallimi ndërmjet asaj që raportohej në atë kohë dhe përgjegjësisë penale të provuar në gjykatë.
27 KORRIK – 6 GUSHT 2000 — RRËMBIMI DHE VRASJA E SHABAN MANAJT
Shaban Manaj, zyrtar i lartë dhe aktivist i LDK-së, u rrëmbye më 27 korrik 2000.
Trupi i tij i djegur u gjet më 6 gusht.
Rasti u bë një nga shembujt më të rëndë të dhunës politike ndaj aktivistëve të LDK-së në periudhën pasluftës.
GUSHT 2000 — SULME NDAJ AKTIVISTËVE DHE ZYRAVE TË LDK-SË
Në gusht 2000 u raportuan edhe sulme të tjera ndaj aktivistëve të LDK-së.
Më 1 gusht një aktivist i LDK-së u qëllua dhe u plagos në Podujevë, ndërsa më 2 gusht u plagos kryetari i LDK-së në Skenderaj/Srbicë.
Në të njëjtën periudhë u sulmuan edhe disa zyra të LDK-së.
SHTATOR 2000 — VRITEN SHEFKI POPOVA DHE REXHEP LUCI
Në shtator 2000 u vranë gazetari Shefki Popova dhe zyrtari Rexhep Luci.
Human Rights Watch i përfshiu këto raste në valën e dhunës politike të asaj kohe dhe theksoi lidhjet e tyre me LDK-në.
23 NËNTOR 2000 — VRITET XHEMAJL MUSTAFA
Kjo ishte një nga goditjet më të rënda ndaj rrethit të ngushtë të Ibrahim Rugovës.
Xhemajl Mustafa, këshilltar për informim i Rugovës dhe një nga bashkëpunëtorët e tij më të afërt, u vra më 23 nëntor 2000 në hyrje të banesës së tij në Prishtinë.
OSBE-ja e dënoi vrasjen si një sulm brutal ndaj një zyrtari të lartë të LDK-së dhe ndaj demokracisë së brishtë të Kosovës.
2001–2004 — VAZHDIMI I PRESIONEVE DHE DHUNËS POLITIKE
Edhe në vitet në vijim pati raste të vrasjeve, sulmeve dhe kërcënimeve ndaj figurave politike, gazetarëve dhe njerëzve të lidhur me skenën politike të Kosovës.
Kjo periudhë duhet të studiohet veçmas, sepse jo çdo vrasje e asaj kohe mund të klasifikohet automatikisht si vrasje politike apo si sulm ndaj LDK-së.
19 TETOR 2001 ,ATENTATI NË LLAUSHË: VRITEN MBËSHTETSIT E LDK-S DHE IBRAHIM RUGOVËS BESIM DAJAKU DHE BEKIM KASTRATI, PLAGOSET RËNDË GANI GECI
Më 19 tetor 2001, në Llaushë të Drenicës, një pritë e armatosur i mori jetën Besim Dajakut, i cili kishte qenë pjesë e sigurimit të Presidentit Ibrahim Rugova, dhe Bekim Kastratit, gazetar i gazetës Bota Sot, ndërsa Gani Geci u plagos rëndë. Shani Geci, i cili ndodhej me ta, shpëtoi pa u plagosur.
Ky atentat u bë një nga rastet më të rënda të dhunës politike të pasluftës ndaj personave të lidhur me rrethin e Rugovës dhe LDK-së. Në këtë kontekst, Komunikata nr. 59, e lëshuar nga polari gjatë luftës kundër Gani Gecit, lidhet me këtë atentat.
RRETH VITIT 2004 — GRANATA DREJT SHTËPISË SË RUGOVËS
Rugova deklaroi pas atentatit të vitit 2005 se rreth një vit më parë ishte hedhur një granatë nga një automjet në drejtim të shtëpisë së tij.
Ky rast u raportua si një tentativë e mëparshme ndaj jetës së tij.
Megjithatë, për autorët dhe motivin duhet të ruhet kujdesi, sepse burimet publike të verifikuara nuk japin bazë të mjaftueshme për t’ia atribuar sulmin një personi ose strukture të caktuar.
15 MARS 2005 — ATENTATI ME EKSPLOZIV NDAJ RUGOVËS
Më 15 mars 2005 ndodhi atentati më i rëndë i dokumentuar drejtpërdrejt ndaj Presidentit Ibrahim Rugova.
Një pajisje shpërthyese ishte vendosur në një kontejner në qendër të Prishtinës.
Eksplozivi shpërtheu kur po kalonte autokolona e Presidentit.
Automjeti i Rugovës u dëmtua dhe një person u plagos. Rugova shpëtoi pa lëndime.
Policia raportoi se pajisja mund të ishte aktivizuar me telekomandë. Rugova e cilësoi ngjarjen si tentativë atentati ndaj tij.
Pas shpërthimit, Rugova vazhdoi rrugën dhe mori pjesë në takimin e planifikuar me Javier Solanën.
21 JANAR 2006 — VDES PRESIDENTI IBRAHIM RUGOVA
Më 21 janar 2006, Ibrahim Rugova ndërroi jetë pas një sëmundjeje të rëndë.
Kështu përfundoi një periudhë prej më shumë se 16 vjetësh, gjatë së cilës ai ishte në qendër të zhvillimeve politike të Kosovës.
KJO NUK ËSHTË E GJITHË HISTORIA — ËSHTË VETËM NJË PJESË E SAJ
Kjo kronologji tregon vetëm disa nga rastet më të njohura.
Ajo përfshin represionin e regjimit të Miloševićit, arrestimin dhe kontrollin e Rugovës gjatë luftës, përpjekjen për ta përdorur për propagandë, atentatet ndaj tij dhe një varg vrasjesh, rrëmbimesh e sulmesh ndaj bashkëpunëtorëve dhe veprimtarëve të LDK-së.
Por kjo është vetëm një pjesë e historisë.
Për të dokumentuar në mënyrë të plotë të gjitha kërcënimet, vrasjet, rrëmbimet, plagosjet, atentatet dhe presionet politike ndaj Rugovës dhe bashkëpunëtorëve të tij, do të duhej një hulumtim shumë më i gjerë dhe një libër me qindra, ndoshta mbi një mijë faqe.
Prandaj, kur flasim për këto ngjarje, duhet të bëjmë dallimin ndërmjet asaj që është e dokumentuar, asaj që është raportuar në atë kohë, dëshmive personale dhe asaj që është provuar përfundimisht në gjykatë.
Por një gjë është e padiskutueshme: Ibrahim Rugova dhe LDK-ja kaluan përmes një periudhe jashtëzakonisht të gjatë presioni politik dhe fizik, ndërsa një numër bashkëpunëtorësh dhe veprimtarësh të tyre u vranë ose u plagosën.
Kjo histori nuk duhet as të harrohet, as të romantizohet dhe as të manipulohet politikisht.
Dhe, aty ku drejtësia ende nuk ka dhënë përgjigje, duhet kërkuar e me gjdo kushtë e vërteta
Burimi/Facebook
Leave a Reply