Abedin Kaja – GRENLANDA, një arkë thesari nën akull

– Grenlanda (Danisht : Grønland) – “vend i gjelbër” është një krahinë vetqeverisëse e Danimarkës, e cila gjendet ndërmjet Oqeanit Arktik dhe atij Atlantik, në lindje të Arkipelagut Arktik Kanadez. Megjithëse nga pikëpamja fiziko-gjeografike i përket kontinentit të Amerikës së Veriut, historikisht dhe kulturalisht Groenlanda ka lidhje më të ngushta me Europën prej të shkuarës së saj kur ka qenë e kolonizuar nga Norvegjia dhe Danimarka, por edhe prej lidhjeve të ngushta me fqinjin ishullor të saj, Islandën.
Groenlanda është ishulli më i madh në botë. Tre të katërtat e sipërfaqes së saj janë të mbuluara nga shtresa akulli të përhershme. Me një popullsi prej 56,480 banorësh është territori më pak i dendur për nga popullsia në botë. Një e treta e popullsisë jeton në kryeqytetin e vendit Nuuk. Shumica e popullsisë së saj përbëhet nga kombësia Inuit, paraardhësit e të cilëve u zhvendosën në shekullin e XIII-të nga tokat e brendshme të Kanadasë drejt ishullit.
– Nën sipërfaqen e madhe dhe të akullt të Grenlandës qëndron diçka e papritur: disa nga depozitat më të pasura të lëndëve të para në Tokë.
Ky ishull Arktik nuk është vetëm ishulli më i madh në botë; është një minierë ari gjeologjike. Të formuar gjatë miliarda viteve, shkëmbinjtë e lashtë të Grenlandës janë pjesë e kores origjinale të Tokës, të mbyllur brenda tyre.
Elemente të rralla të tokës, ari, platini, hekuri, uranium, madje edhe diamante.
Ndërsa shtresa e akullit shkrihet dhe toka bëhet më e aksesueshme, interesi për burimet e Groenlandës po rritet. Kompanitë e minierave po shikojnë gjithçka, nga mineralet kritike për energjinë e gjelbër (si neodymium për turbinat e erës) deri te metalet e çmuara të përdorura në teknologji. Shumë prej tyre ndodhin në karbonatite, pegmatite dhe formacione hekuri me shirita, të dokumentuara mirë në rajone si Grenlanda jugore dhe Provinca Gardar.
Ndërsa bota përpiqet për minerale kritike, Grenlanda ndodhet në një udhëkryq unik – ku koha e thellë gjeologjike përplaset me politikën moderne, ekonominë dhe ndryshimet mjedisore!

Burimi/Facebook